Yerba mate piłkarzy! Messi, Suárez, Mac Allister, Griezmann, Pogba i inni

W Argentynie, Urugwaju i Paragwaju yerba mate jest napojem narodowym. Pije się ją w domu, w pracy i na ulicy, a także w piłkarskich szatniach, autokarach i hotelach, gdzie matero z bombillą i termos przechodzą z rąk do rąk. Zawodnicy z Ameryki Południowej przenieśli ten zwyczaj do europejskich klubów, a koledzy z drużyn często go przejmowali. W ten sposób mate trafiło do szatni Barcelony, Liverpoolu i Tottenhamu, a nawet do reprezentacji Anglii.

Poniżej przedstawiamy sprawdzone historie piłkarzy, którzy piją yerba mate: Lionela Messiego, Luisa Suáreza, Alexisa Mac Allistera, Dominika Szoboszlaia, Emiliano Martíneza, Antoine'a Griezmanna, Alissona Beckera, Erica Diera i Krzysztofa Piątka. Wyjaśniamy też, co wiadomo o Paulu Pogbie, Cristiano Ronaldo, Neymarze i Harrym Kanie, a na końcu opisujemy, jak parzyć mate tak, jak robią to piłkarze z Ameryki Południowej.

Mate w Argentynie, Urugwaju i Paragwaju – skąd ten zwyczaj w szatni?

Dla piłkarzy z Ameryki Południowej mate jest częścią codzienności. Hiszpańskojęzyczny serwis BBC Mundo pisał, że mate współtworzy tożsamość Argentyńczyków, Paragwajczyków i Urugwajczyków, a mieszkańcy tych krajów nazywają je pierwszą siecią społecznościową. Argentyna i Paragwaj obchodzą nawet narodowe dni mate – odpowiednio 30 listopada i 11 października.

Każdy z tych krajów zajmuje w historii mate własne miejsce. Paragwaj uchodzi za kolebkę napoju: już w XVI wieku Hiszpanie nazywali susz „yerbą z Paragwaju”. Popularne jest tam również tereré, czyli mate parzone na zimno. Argentyna jest największym producentem yerby na świecie, a Urugwaj wypija jej najwięcej w przeliczeniu na mieszkańca – około 10 kg rocznie, podczas gdy w Argentynie około 7 kg. Na południu Brazylii mate pije się w odmianie zwanej chimarrão.

We wszystkich tych krajach mate pije się wspólnie. Jedna osoba, nazywana po hiszpańsku cebadorem, zalewa susz i podaje matero kolejnym uczestnikom. Każdy wypija napar do końca i oddaje naczynie. Taki zwyczaj dobrze pasuje do życia drużyny, która tygodniami przebywa razem w autokarach, samolotach i hotelach.

Skalę zjawiska najlepiej widać podczas wielkich turniejów. Według „New York Timesa” reprezentacja Argentyny zabrała na mundial w Katarze około 500 kg yerby, Urugwaj około 240 kg, a Brazylia około 12 kg. Alexis Mac Allister tłumaczył wówczas, że pije mate przede wszystkim dlatego, że to rytuał, który łączy zespół. Podobnie mówił Urugwajczyk Maxi Pereira podczas mundialu w Rosji: przy mate rozmawia się o wszystkim, a drużyna lepiej się poznaje.

Charakterystycznym widokiem jest piłkarz wysiadający z autokaru z termosem pod pachą i matero w dłoni. Dyrektor argentyńskiego Narodowego Instytutu Yerba Mate mówił BBC, że to znak rozpoznawczy Urugwajczyków, którzy piją mate nawet w drodze. Tak na treningi i mecze przyjeżdżają Luis Suárez, Edinson Cavani i Leo Messi. O tym, jak pije się mate w poszczególnych krajach Ameryki Południowej, piszemy w innym artykule na naszym blogu: Jak pije się yerba mate w Argentynie, Paragwaju, Urugwaju i Brazylii.

Lionel Messi – Argentyńczyk, który pije urugwajską Canarias

Messi jest najbardziej znanym piłkarzem pijącym yerba mate – na zdjęciach ze zgrupowań reprezentacji Argentyny bardzo często trzyma w dłoni matero. Wbrew pozorom pije yerbę urugwajską. W dokumencie Netflixa „Sean eternos”, poświęconym zwycięstwu Argentyny w Copa América 2021, widać paczkę Yerba Mate Canarias w pokoju, który Messi dzielił z Sergiem Agüero.

Przed mundialem w Katarze w bagażach reprezentacji dostrzeżono duży zapas urugwajskiej yerby, co wywołało w Argentynie dyskusję. Były deputowany z prowincji Misiones uznał taki wybór za niezrozumiały, skoro kraj produkuje wiele dobrych yerb. Argentyński Związek Piłki Nożnej (AFA) szybko pokazał wówczas kartony z yerbą argentyńską.

Messi pije mate amargo, czyli bez cukru. W wywiadzie dla hiszpańskiego dziennika sportowego „Marca” mówił, że dawniej słodził napar, ale przyzwyczaił się do gorzkiego smaku. Jego umiejętności w parzeniu mate bywają za to tematem żartów w szatni. Rodrigo De Paul, kolega z reprezentacji, wspominał, że Messi przygotowywał kiedyś zbyt wodniste mate i poprawił się dopiero po uwagach kolegów. Podobnie wspominał Luis Suárez: kiedy trafił do Barcelony, Messi parzył mate słabo. W 2025 roku Suárez mówił, że przygotowują je na zmianę – czasem jeden rano, a drugi po południu.

Messi pije Canarias, ale kibice reprezentacji Argentyny mogą sięgnąć po Yerba Mate 10 Argentina. Jej opakowanie nawiązuje do koszulki reprezentacji: ma biało-błękitne pasy, trzy złote gwiazdki i numer 10, nieodłącznie kojarzony z Messim. W środku znajduje się klasyczna argentyńska yerba o łagodnym smaku i umiarkowanej goryczce, odpowiednia także dla osób, które dopiero zaczynają pić mate.

Więcej o mieszance Canarias Serena, matero z pracowni Bresciani i termosie Messiego piszemy w innym artykule na naszym blogu: Lionel Messi i yerba mate – jaką yerbę pije mistrz świata.

Luis Suárez – termos pod pachą i matero w prezencie

Luis Suárez pochodzi z kraju, w którym pije się najwięcej mate na mieszkańca, i należy do najbardziej rozpoznawalnych piłkarzy z matero w dłoni. BBC Mundo zwracało uwagę w 2017 roku, że na treningi i mecze reprezentacji i klubów zwykle przyjeżdżał z termosem i matero.

Mate jest dla niego także wyrazem przyjaźni. Gdy Messiemu urodziło się drugie dziecko, Suárez podarował mu matero z montewidejskiej pracowni Bresciani, ozdobione imionami dzieci Messiego, argentyńską flagą i numerem 10. Własne zamówił u tych samych rzemieślników – z urugwajskim słońcem, imionami żony i dzieci oraz numerem 9, tradycyjnie należącym do środkowego napastnika.

W 2015 roku Suárez mówił urugwajskiemu dziennikowi „El Observador”, że Urugwajczyka i Argentyńczyka łączy podobny styl życia: spotkania przy mate, wspólna kultura i te same tematy rozmów. W Barcelonie dzielił się mate z kolegami z linii ataku. W październiku 2016 roku opublikował zdjęcie z mate w towarzystwie Neymara w drodze na mecz w Vigo, a w 2019 roku, w samolocie na przedsezonowe tournée po Stanach Zjednoczonych, pił mate z jednego naczynia z Antoine'em Griezmannem, który właśnie dołączył do klubu.

Sam Neymar mate jednak nie pił. W 2023 roku Suárez opowiadał brazylijskiemu magazynowi „Placar”, że gdy spotykali się z Messim przy mate, Neymar nie sięgał po matero, ale chętnie siadał razem z nimi i uczestniczył w rozmowach. To dobrze pokazuje, że w tym zwyczaju równie ważny jak sam napar jest wspólnie spędzony czas.

Typowa urugwajska yerba jest drobno zmielona, zawiera dużo pyłu i niewiele patyczków, dlatego ma mocny, wyrazisty smak. Niemal cała yerba pita w Urugwaju pochodzi z Brazylii. Najlepiej sprzedającą się marką jest Canarias – ta sama, którą widać w pokoju Messiego – a drugie miejsce zajmuje Yerba Mate Baldo. Obie marki należą do brazylijskiej firmy Baldo. Urugwajczycy chętnie sięgają też po yerby z dodatkiem ziół (compuesta), które stanowią około 40% tamtejszego rynku.

Alexis Mac Allister – mate w szatni Liverpoolu

Alexis Mac Allister pochodzi z Argentyny, gdzie mate jest napojem narodowym, a w reprezentacji pije je razem z kolegami z kadry. Jego wypowiedź o mate jako rytuale łączącym drużynę cytowały światowe media podczas mundialu w 2022 roku.

Po przejściu do Liverpoolu w 2023 roku postanowił wprowadzić ten zwyczaj w nowej szatni. Kupił matero Ibrahimie Konaté, Kostasowi Tsimikasowi i Dominikowi Szoboszlaiowi. W klubowym materiale wideo przyznał, że do mate przekonał się tylko jeden z nich – Węgier. Dodał, że dla kolegów może to nie mieć większego znaczenia, ale dla niego mate jest czymś, czym może się z nimi dzielić i co ich do siebie zbliża.

Dominik Szoboszlai – Europejczyk, który polubił mate

Przykład Dominika Szoboszlaia pokazuje, jak mate przenika do kolejnych piłkarskich szatni. W 2024 roku Mac Allister opowiadał, że Węgier codziennie rano prosił go w ośrodku treningowym o mate. W grudniu 2023 roku Szoboszlai pokazał w mediach społecznościowych matero ze swoim imieniem – prezent od kolegi z Argentyny. Węgierskie media pisały, że zwyczaj przejął właśnie od Mac Allistera.

Podobnie zaczyna się przygoda z mate wielu Europejczyków. Pierwsze łyki bywają gorzkie, ale gdy ktoś pokaże, jak prawidłowo parzyć napar, rytuał szybko staje się codziennym nawykiem. Jeśli gorycz stanowi przeszkodę, polecamy inny artykuł na naszym blogu: Dlaczego yerba mate jest gorzka i jak złagodzić jej smak.

Emiliano „Dibu” Martínez – matero z numerem 1

Bramkarz reprezentacji Argentyny, jeden z bohaterów finału mundialu w Katarze, również należy do grona piłkarzy pijących mate. W 2024 roku, gdy kontuzja na kilka tygodni wyłączyła go z gry w Aston Villi, jego żona Mandinha pokazała w mediach społecznościowych rodzinny dzień z asado i mate. Uwagę kibiców zwróciło personalizowane matero bramkarza: z numerem 1, herbem Aston Villi, argentyńską flagą, trzema gwiazdkami upamiętniającymi zwycięstwa w Copa América, Finalissimie i mistrzostwach świata oraz naklejką przedstawiającą jego słynną interwencję w finale z Francją.

Antoine Griezmann i Paul Pogba – mate w reprezentacji Francji

Antoine Griezmann

Antoine Griezmann to jeden z najbardziej znanych europejskich piłkarzy pijących mate. Poznał je w Realu Sociedad dzięki Urugwajczykowi Carlosowi Bueno. W Atlético Madryt grał z kolejnymi Urugwajczykami, m.in. Diego Godínem i Cristianem Rodríguezem, i mate na stałe weszło do jego codzienności. Godín, prywatnie ojciec chrzestny córki Griezmanna, mówił w 2018 roku, że Francuz uwielbia urugwajskie zwyczaje, takie jak asado czy muzyka, i pije więcej mate niż on sam. Zamówił też dla niego w prezencie matero w montewidejskiej pracowni Bresciani.

W 2018 roku agencja AFP pisała, że na zgrupowaniach reprezentacji Francji Griezmann nie rozstawał się z zestawem do mate, a jego widok z matero przed meczami „Trójkolorowych” był typowym obrazkiem. Sam porównywał mate do kawy czy herbaty, które pije rano lub po południu. Dodawał też, że po trzydziestu badaniach krwi i dwudziestu kontrolach antydopingowych trudno uznać je za doping. Po przejściu do Barcelony w 2019 roku już w pierwszych tygodniach pił mate z Luisem Suárezem.

Paul Pogba

O Paulu Pogbie wiadomo mniej, ponieważ nie wypowiadał się o mate w wywiadach. Istnieją jednak zdjęcia i relacje prasowe. Urugwajski dziennik „El Observador” opisywał, że podczas ostatniego treningu Francji przed finałem mundialu w 2018 roku Pogba siedział na ławce i pił mate z Griezmannem. W sieci krąży też zdjęcie Pogby z matero przed meczem Manchesteru United z Juventusem. Hiszpańskojęzyczne media przypisywały ten zwyczaj wpływowi Argentyńczyka Marcosa Rojo z Manchesteru United oraz samego Griezmanna.

Paulo Dybala o Cristiano Ronaldo i mate

Czy Cristiano Ronaldo pije yerba mate? Według Paulo Dybali – tak. W lutym 2026 roku argentyński napastnik AS Roma opowiadał w wywiadzie, że w czasach wspólnej gry w Juventusie Portugalczyk miał własne mate. Dybala zwrócił uwagę, że Ronaldo używał peruwiańskiego termosu i większego niż zwykle naczynia, i przyznał, że żartował z niego z tego powodu. Źródła tego zwyczaju upatrywał we wpływie partnerki Cristiano, która jest Argentynką. Sam Ronaldo nie wypowiadał się publicznie na ten temat.

Alisson Becker – brazylijskie chimarrão

Bramkarz Liverpoolu i reprezentacji Brazylii pochodzi z Novo Hamburgo w stanie Rio Grande do Sul, którego mieszkańców nazywa się gaúchos. Mate pije się tam na co dzień pod nazwą chimarrão. W styczniu 2017 roku, jako zawodnik AS Roma, Alisson Becker odpowiadał na pytania kibiców. Zapytany o napój, z którym często pokazuje się na Instagramie, wyjaśnił, że to mate – napar przypominający herbatę, przygotowywany z suszu i wody w naczyniu zwanym cuia i pity przez bombę, jak w Brazylii nazywa się bombillę. Dodał, że ten napój lubi każdy mieszkaniec regionu, a mate to jedyna rzecz, co do której zgadzają się Argentyńczycy i Brazylijczycy.

Brazylijskie media opisywały też, że podczas wakacji w Gramado Alisson spotykał się z Taffarelem, byłym bramkarzem reprezentacji Brazylii, mistrzem świata z 1994 roku i swoim mentorem, a ich spotkaniom towarzyszyło chimarrão.

Chimarrão różni się od mate pitego w Argentynie i Urugwaju. Brazylijski susz jest jasnozielony, ma świeży smak i zwykle jest bardzo drobno zmielony, a cuia ma szeroki kołnierz, który ułatwia parzenie takiej yerby. Brazylijskie susze znajdziesz w kategorii yerba mate chimarrão, a do ich parzenia nadaje się klasyczna niebieska cuia do chimarrão Yacuy, wytoczona ręcznie z jednego kawałka drewna imbuia. Więcej o brazylijskiej kulturze mate piszemy w innym artykule na naszym blogu: Brazylia i yerba mate – chimarrão i inne smaki Brazylii.

Eric Dier i Tottenham – jak mate trafiło do reprezentacji Anglii

Szczególnie interesująca jest historia angielskich piłkarzy, bo Anglia kojarzy się raczej z herbatą z mlekiem. Eric Dier poznał mate w Portugalii, gdzie w 2012 roku rozpoczynał zawodową karierę w Sportingu Lizbona. Do picia namówili go argentyńscy koledzy z zespołu, m.in. Marcos Rojo i Emiliano Insúa. W Tottenhamie trafił na argentyńskiego trenera Mauricio Pochettino i Argentyńczyków w kadrze, m.in. Erika Lamelę i Juana Foytha, a mate stało się w klubie popularnym zwyczajem. Zdjęcie z mate opublikował nawet Koreańczyk Son Heung-min.

Przed mundialem w 2018 roku Dier mówił brytyjskiemu dziennikowi „The Telegraph”, że w Tottenhamie sporo zawodników zaczęło pić mate, a on sam jest od niego „trochę uzależniony”. Żartował wtedy, że angielscy piłkarze zaczynają zachowywać się jak Południowoamerykanie, a na zgrupowaniu reprezentacji pił mate w pokoju z Dannym Rose'em. W tej samej rozmowie Dele Alli przyznał, że lubi mate, ale przygotowywał mu je Dier, a Danny Rose wspominał, że popołudnia z Dierem spędzali przy grze w Uno – i przy herbacie.

Harry Kane – kawa zamiast mate

Argentyńskie i urugwajskie media wymieniały Harry'ego Kane'a wśród piłkarzy Tottenhamu, którzy wprowadzili mate do reprezentacji Anglii. Sam Kane wyjaśnił jednak sprawę w nagraniu Angielskiego Związku Piłki Nożnej (FA) z mundialu w Katarze, w którym Dier opowiadał o swoim zwyczaju. Kapitan reprezentacji przyznał, że spróbował mate, ale nie przypadło mu do gustu: woli kawę, a przygotowywanie mate uważa za zbyt kłopotliwe i czasochłonne.

Krzysztof Piątek – yerba mate w reprezentacji Polski

Krzysztof Piątek jest najbardziej znanym polskim piłkarzem pijącym yerba mate. Już w 2019 roku pokazał w mediach społecznościowych zdjęcie z wakacji na Ibizie, na którym pije mate z widokiem na morze. Matero zabierał również na zgrupowania reprezentacji Polski i często pojawiał się z nim w nagraniach kanału „Łączy nas Piłka”.

W marcu 2024 roku, przed finałem baraży o Euro 2024 z Walią, kamery TVP Sport pokazały Piątka rozdającego kibicom autografy z matero w drugiej ręce. Portal Gol24 poświęcił wówczas jego zwyczajowi osobny artykuł.

Piłkarze pijący yerba mate – podsumowanie

Szerszy kontekst, czyli mate w różnych dyscyplinach sportu, opisujemy w innym artykule na naszym blogu: Dlaczego najlepsi sportowcy piją yerba mate.

Jak parzyć yerba mate jak piłkarze?

Do przygotowania mate potrzebne są yerba, matero z bombillą i termos z wodą o temperaturze do 75°C. Wrzątek przypala susz i psuje smak naparu. Sposób parzenia jest taki sam w szatni i w domu:

1. Wsyp yerbę do około 3/4 wysokości matero.
2. Zakryj wylot dłonią, odwróć matero i krótko nim potrząśnij – drobny pył zgromadzi się na górze.
3. Przechyl matero tak, aby susz zsunął się na jedną stronę i utworzył montañitę – po hiszpańsku „małą górę”. Po jednej stronie powstanie wysoki kopczyk, po drugiej zagłębienie.
4. Wlej do zagłębienia niewielką ilość letniej wody, aby zwilżyć susz.
5. Wbij bombillę w zwilżone zagłębienie, oprzyj ją o ściankę naczynia i zalewaj mate wodą z termosu – zawsze w to samo miejsce i bez poruszania bombillą. Wierzchołek kopczyka powinien pozostać suchy.

Montañita to podstawa parzenia mate w Argentynie i Urugwaju. Suchy kopczyk nasiąka stopniowo, dzięki czemu napar dłużej zachowuje smak, a susz można zalewać wiele razy z rzędu, aż się wypłucze. Przy drobnej, pylistej yerbie urugwajskiej, takiej jak Canarias, bombilla wbita w zwilżoną część kopczyka rzadziej się zapycha. Wybór yerby zależy od tego, czyj styl chcesz naśladować.

Styl urugwajski – jak Messi i Suárez

Do tego stylu potrzebna jest drobno zmielona, mocna yerba z niewielką ilością patyczków, np. Canarias, którą widać w pokoju Messiego, lub Baldo. Przy tak drobnym suszu dobrze sprawdza się płaska bombilla łyżeczkowa z szerokim, gęstym sitkiem. Inne modele znajdziesz w kategorii bombille do yerba mate. Więcej o urugwajskiej kulturze mate piszemy w innym artykule na naszym blogu: Yerba mate – narodowy napar w Urugwaju.

Styl brazylijski – jak Alisson

Jasnozielone, drobno zmielone chimarrão, cuia z szerokim kołnierzem i bombilla do chimarrão – wszystko to znajdziesz w kategorii yerba mate chimarrão.

Styl argentyński – na początek

Osobom, dla których yerba urugwajska jest zbyt mocna, polecamy klasyczną argentyńską yerbę con palo, czyli z patyczkami, o łagodniejszym smaku. Dobrym wyborem na początek jest Yerba Mate Playadito ze spółdzielni Liebig w prowincji Corrientes. Kibice reprezentacji Argentyny mogą sięgnąć po Yerba Mate 10 Argentina w barwach drużyny narodowej.

Termos – nieodłączny element rytuału

Termos jest w piłkarskim rytuale równie ważny jak sama yerba, ponieważ mate zalewa się wiele razy z rzędu. Do długiego parzenia wystarczy termos o pojemności co najmniej litra, np. termos Set de Mate Plus 1,3 l. To stalowy termos z podwójnymi ściankami, w którego nakrętce mieści się naczynko na mate (ok. 150 ml), a przy uchwycie znajduje się miejsce na bombillę. Inne modele znajdziesz w kategorii termosy do yerba mate, a o tym, ile razy można zalewać jedną porcję suszu, piszemy w innym artykule na naszym blogu: Ile razy można zalewać yerba mate.

Jeśli dopiero zaczynasz, zajrzyj do kategorii zestawy startowe yerba mate, w której znajdziesz gotowe komplety do picia mate.

Piłkarze i yerba mate – najczęstsze pytania

Którzy znani piłkarze piją yerba mate?

Mate piją przede wszystkim piłkarze z krajów, w których jest ono napojem narodowym – m.in. Argentyńczycy Lionel Messi, Alexis Mac Allister i Emiliano Martínez oraz Urugwajczycy Luis Suárez i Edinson Cavani. Zwyczaj przejęli też piłkarze z innych krajów, m.in. Antoine Griezmann, Dominik Szoboszlai, Eric Dier i Dele Alli. Z Polaków mate pije Krzysztof Piątek, a z Brazylijczyków Alisson Becker, który pije chimarrão.

Dlaczego piłkarze piją mate z jednego naczynia?

Tak pije się mate w Argentynie, Urugwaju i Paragwaju: cebador zalewa susz i podaje matero kolejno wszystkim uczestnikom. Dla drużyny to okazja do wspólnej rozmowy i odpoczynku między treningami.

Czym różni się brazylijskie chimarrão od urugwajskiej yerby?

Chimarrão to brazylijska odmiana mate: jasnozielony, zwykle bardzo drobno zmielony susz o świeżym smaku, pity z naczynia cuia z szerokim kołnierzem. Urugwajska yerba, np. Canarias czy Baldo, jest leżakowana i ma mocniejszy smak.

Czy Cristiano Ronaldo pije yerba mate?

Według Paulo Dybali tak. Argentyńczyk opowiadał w 2026 roku, że w czasach wspólnej gry w Juventusie Ronaldo miał własne mate, peruwiański termos i większe niż zwykle naczynie. Sam Ronaldo nie wypowiadał się publicznie na ten temat.

Czy Neymar pije yerba mate?

Według Luisa Suáreza nie. W czasach wspólnej gry w Barcelonie Neymar nie pił mate, choć towarzyszył Messiemu i Suárezowi, gdy spotykali się przy matero.

Czy Harry Kane pije yerba mate?

Nie. Spróbował mate w szatni Tottenhamu i reprezentacji Anglii, ale przyznał, że woli kawę, a przygotowanie mate zajmuje mu zbyt dużo czasu. W reprezentacji Anglii mate pije natomiast Eric Dier.

Czy yerba mate to doping dla piłkarzy?

Nie. Yerba mate zawiera kofeinę, ale Światowa Agencja Antydopingowa (WADA) usunęła kofeinę z listy substancji zakazanych z dniem 1 stycznia 2004 roku. Od tego czasu kofeina jest jedynie objęta programem monitorowania WADA, dlatego piłkarze mogą pić mate także podczas wielkich turniejów.

Jaką yerbę pije Messi?

Najczęściej widuje się go z urugwajską Canarias – jej paczka stała m.in. w pokoju, który dzielił z Sergiem Agüero na zgrupowaniu reprezentacji. Messi pije mate amargo, czyli bez cukru. Więcej o jego yerbie, matero i termosie piszemy w innym artykule na naszym blogu: Lionel Messi i yerba mate.

• Tarnina – co to za krzew, kiedy zbierać owoce i co z nich zrobić
• Żurawina – co to za owoc, zastosowanie w kuchni i przepisy
• Dzika róża – herbata z dzikiej róży, przepisy, owoce suszone i sproszkowane
• Rokitnik – co to za roślina i jak zrobić herbatę z rokitnikiem
• Miód do herbaty – kiedy go dodać i w jakiej temperaturze

• INYM / Yerba Mate Argentina – Tips for making a delicious mate (temperatura wody, parzenie).
• BBC Mundo – ¿Qué país es el verdadero rey del mate: Argentina, Paraguay o Uruguay? (przedruk w t13.cl).
• Montevideo Portal – Los uruguayos consumimos 10 kilos de yerba mate per cápita por año (spożycie i marki w Urugwaju).
• Contexto Tucumán / TN – Los secretos de Messi para el mate ideal (Canarias, Agüero, De Paul).
• Bem Paraná – Alisson, gaúcho z Novo Hamburgo.
• The Telegraph – England's secret World Cup weapon? South American mate tea (wypowiedzi Diera, Alliego i Rose'a, 2018).
• MercoPress – England defender caught up in mate drinking habit (Eric Dier, Sporting, wypowiedź Harry'ego Kane'a).
• Liverpool FC – A Day With… Alexis Mac Allister (liverpoolfc.com).
• AS Roma – Alisson answers questions from fans (asroma.com).
• Goal Brasil – Alisson i Taffarel (chimarrão w Gramado).
• Ripost – Szoboszlai i Mac Allister (matero z imieniem w prezencie).
• Gulf Today – yerba mate reprezentacji na mundialu w Katarze (dane „New York Timesa”).
• Buenos Aires Times – South Americans spread gospel of mate at World Cup (Suárez, Godín i Griezmann, Bresciani, Maxi Pereira).
• TNH1 – Suárez o tym, jak Messi przygotowuje mate.
• 90min – futbolistas internacionales que toman mate (Griezmann, Suárez i Neymar).
• El Heraldo – Griezmann y Suárez toman mate (2019).
• El Observador – El mate enamora a los cracks del fútbol mundial (Griezmann, Pogba).
• Gol24 – Krzysztof Piątek nie rozstaje się choćby na moment ze swoim napojem (marzec 2024).
• Los Andes (AFP) – Griezmann, un francés con costumbres rioplatense (2018).
• El Observador – Messi-Suárez-Neymar, el tridente que se forjó a asados (2015).
• Aguilar-Navarro M. i in., Urine Caffeine Concentration in Doping Control Samples from 2004 to 2015, „Nutrients” 2019 (status kofeiny w przepisach WADA).
• LM Neuquén – Cómo es el mate del Dibu Martínez (2024).
• El Gráfico – Dybala out of context: la revelación sobre Cristiano Ronaldo (luty 2026).
• Noticias RCN – Luis Suárez o Messim i Neymarze, wywiad dla magazynu „Placar” (2023).