Święta yerba mate – Dzień Mate, Tereré, Chimarrão i święta zbiorów

Yerba mate ma znacznie więcej niż jedno święto. W Argentynie 30 listopada przypada Día Nacional del Mate, Paragwaj ma własny Día Nacional de la Yerba Mate 11 października i Día Nacional del Tereré w ostatnią sobotę lutego, a na południu Brazylii 24 kwietnia świętuje się Dia do Chimarrão. Do tego dochodzą lokalne dni yerby, święta producentów, wydarzenia rozpoczynające i kończące zbiory, dni poświęcone tareferos oraz duże festiwale, podczas których mate staje się jednym z symboli całego miasta lub regionu.

Nie istnieje przy tym jeden oficjalny Światowy Dzień Yerba Mate ustanowiony dla całego świata. Kalendarz mate jest raczej mozaiką świąt narodowych, stanowych, prowincjonalnych i miejskich z Argentyny, Paragwaju, Brazylii i Urugwaju. Część ma datę zapisaną w ustawie, część odbywa się w określonym miesiącu, a termin kolejnej edycji festiwalu jest ustalany osobno.

Poniżej zebraliśmy najważniejsze potwierdzone święta yerba mate, w tym mniej znane wydarzenia związane z plantacjami, zbiorami, producentami i ludźmi pracującymi przy yerbie. Przy festiwalach o ruchomym terminie podajemy przykłady ostatnich potwierdzonych edycji, zamiast tworzyć sztuczną „stałą datę”.

Kalendarz świąt yerba mate, mate, tereré i chimarrão

Już sama tabela pokazuje, że nie istnieje jeden prosty „dzień yerby”. Inaczej wyglądają święta poświęcone piciu mate, inaczej dni producentów, a jeszcze inaczej wydarzenia organizowane w rytmie prac na plantacjach. Szczególnie ciekawy jest okres od maja do września, kiedy pojawiają się obchody związane bezpośrednio ze zbiorem.

2 lutego – brazylijski Dzień Producenta Yerba Mate

Kalendarz zaczyna się wcześnie. W stanie Paraná 2 lutego obchodzony jest Dia do Produtor de Erva-Mate, czyli Dzień Producenta Yerba Mate. Data została wpisana do oficjalnego kalendarza wydarzeń stanu na mocy ustawy nr 19.863/2019.

To święto patrzy na yerbę od zupełnie innej strony niż listopadowy argentyński Día Nacional del Mate. Bohaterem nie jest samo picie naparu, ale ludzie i gospodarstwa stojące na początku łańcucha produkcji.

Paraná ma zresztą szczególny związek z Ilex paraguariensis. Yerba przez dziesięciolecia była jednym z produktów kształtujących gospodarkę i rozwój regionu, dlatego lokalnych dni poświęconych roślinie jest tu znacznie więcej.

Luty – Fiesta Nacional del Mate w argentyńskim mieście Paraná

Nazwa potrafi wprowadzić w błąd: Paraná to nie tylko brazylijski stan, ale też argentyńskie miasto będące stolicą prowincji Entre Ríos. Właśnie tam odbywa się jeden z największych festiwali mate w Argentynie – Fiesta Nacional del Mate.

Wydarzenie otrzymało rangę Fiesta Nacional w 1995 roku. Współczesne edycje obejmują koncerty, gastronomię, rękodzieło i konkursy związane z przygotowywaniem mate. 35. edycja odbyła się 6 i 7 lutego 2026 roku.

To ważne rozróżnienie: Fiesta Nacional del Mate w Paraná jest dużym festiwalem, natomiast przypadający 30 listopada Día Nacional del Mate jest oficjalnym dniem ustanowionym ustawą dla całej Argentyny.

Ostatnia sobota lutego – Día Nacional del Tereré w Paragwaju

Jedno z najmocniej zakorzenionych świąt w całym kalendarzu mate przypada w Paragwaju. Ustawa nr 4261/2011 uznała tereré za dziedzictwo kulturowe i napój narodowy Paragwaju, a ostatnią sobotę lutego ustanowiła Día Nacional del Tereré.

Data jest ruchoma. W 2026 roku przypadła 28 lutego.

Tereré nie jest tam po prostu klasyczną yerbą zalaną zimniejszą wodą. Ma własną kulturę przygotowania, naczynia, dodatki i społeczne zwyczaje. W 2020 roku tradycyjne praktyki i wiedza dotyczące tereré w kulturze pohã ñana zostały wpisane na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO.

Jeśli chcesz poznać ten sposób przygotowania dokładniej, zobacz nasz przewodnik tereré – yerba mate na zimno oraz yerba mate przeznaczone do tereré.

Festival del Tereré w Itakyry

Narodowemu dniowi towarzyszą lokalne festiwale. Jednym z najdłużej organizowanych jest Festival del Tereré w Itakyry w departamencie Alto Paraná. W 2026 roku odbyła się 28. edycja festiwalu, zaplanowana na 27 i 28 lutego. Paragwajskie źródła kulturalne zaliczają wydarzenie do ważnych regionalnych festiwali związanych z tradycją tereré.

Tereré Fest Pajarito w Bella Vista

W Bella Vista Sur organizowany jest też Tereré Fest Pajarito. Piąta edycja odbyła się 28 lutego 2026 roku. Jest to wydarzenie łączące muzykę, lokalną kulturę i wspólne picie tereré.

Expo Tereré w Asunción

Osobną tradycją jest Expo Tereré w Asunción. W 2026 roku piętnasta edycja trwała od 26 lutego do 2 marca na Plaza de la Democracia. Wśród wystawców byli rzemieślnicy i sprzedawcy guamp, bombilli, termosów i innych przedmiotów związanych z kulturą tereré.

1 marca – Dia Municipal do Tereré w Campo Grande

Po brazylijskiej stronie granicy tereré ma własne oficjalne święto w Campo Grande w Mato Grosso do Sul. 1 marca ustanowiono tam Dia Municipal do Tereré. Data została wpisana do miejskiego kalendarza ustawą nr 7.071/2023.

20 kwietnia – święto yerba mate rosnącej w cieniu

To jedna z najmłodszych oficjalnych dat na naszej liście. Gmina Cruz Machado w Paraná ustanowiła 20 kwietnia Dia Municipal da Erva-Mate Sombreada.

Miejska ustawa nr 1.931 została przyjęta 18 czerwca 2026 roku. Sama data 20 kwietnia nawiązuje do federalnego uznania Cruz Machado za Capital Nacional da Erva-Mate Sombreada, czyli brazylijską stolicę yerby uprawianej w cieniu.

Ponieważ miejskie święto ustanowiono już po 20 kwietnia 2026 roku, pierwsza kolejna rocznica po wejściu przepisów w życie przypada 20 kwietnia 2027 roku.

To ciekawy przykład święta, które nie dotyczy samego picia mate, lecz sposobu prowadzenia uprawy – yerby rozwijającej się pod osłoną innych drzew, w krajobrazie nawiązującym do jej naturalnego środowiska.

24 kwietnia – wielki dzień chimarrão na południu Brazylii

Jeżeli Argentyna kojarzy się z klasycznym mate, południowa Brazylia ma własny charakterystyczny styl – chimarrão. W Rio Grande do Sul 24 kwietnia jest jednym z najważniejszych dni całego yerbowego kalendarza.

Stanowa ustawa nr 11.929/2003 uznała chimarrão za napój-symbol Rio Grande do Sul. Sam 24 kwietnia funkcjonuje jako Dia do Chimarrão i jest szeroko obecny w kalendarzu kulturalnym regionu.

Chimarrão przygotowuje się z charakterystycznej brazylijskiej yerby, zwykle bardzo drobnej, świeżej i intensywnie zielonej. Jeżeli chcesz poznać ten styl, zobacz kategorię yerba mate chimarrão.

Santa Maria ma własny Dia do Chimarrão

W Santa Maria 24 kwietnia jest oficjalnym Dia do Chimarrão na podstawie miejskiej ustawy nr 6.350/2019. To osobny wpis do lokalnego kalendarza, niezależny od szerszych obchodów w Rio Grande do Sul.

Santa Maria ma jeszcze jeden element yerbowego kalendarza: w maju znajduje się w miejskim wykazie wydarzeń Festival do Chimarrão, którego organizację przewidziano przy udziale miejskiej administracji kultury i lokalnej społeczności.

Porto Alegre – Dia do Churrasco e do Chimarrão

Stolica stanu również ma własne święto. W Porto Alegre 24 kwietnia funkcjonuje jako Dia do Churrasco e do Chimarrão. Oba elementy są mocno związane z kulturą gaúcha: jeden reprezentuje kuchnię, drugi codzienny zwyczaj picia mate.

Palmeira das Missões – Dia Municipal da Erva-Mate

Od 2025 roku 24 kwietnia jest też Dia Municipal da Erva-Mate w Palmeira das Missões. W 2026 roku odbyła się już druga mateada związana z miejskim świętem, z udziałem mieszkańców, producentów, organizacji regionalnych i instytucji związanych z yerbą.

W praktyce jeden dzień skupia więc w Rio Grande do Sul kilka warstw świętowania: chimarrão, yerbę jako roślinę i produkt oraz szerszą kulturę gaúcha.

Ostatni tydzień kwietnia – Semana Estadual do Mate

Santa Catarina idzie o krok dalej i poświęca mate nie jeden dzień, lecz cały ostatni tydzień kwietnia.

Semana Estadual do Mate została pierwotnie ustanowiona ustawą nr 16.323/2014, a obecnie figuruje w skonsolidowanym kalendarzu stanowym. W założeniach pojawiają się między innymi kultura mate, produkcja i uprawa yerba mate oraz organizowanie mateadas, czyli wspólnych spotkań przy chimarrão.

FENACHIM – Festa Nacional do Chimarrão

W Venâncio Aires w Rio Grande do Sul odbywa się Festa Nacional do Chimarrão – FENACHIM. To jedno z największych brazylijskich wydarzeń związanych z kulturą mate.

Festiwal wyrósł daleko poza samą degustację chimarrão. Łączy wydarzenia dla producentów, kulturę gaúcha, gastronomię, koncerty, wystawy, sport i spotkania branżowe.

18. FENACHIM odbyła się w 2026 roku w dwóch częściach: od 30 kwietnia do 3 maja oraz od 6 do 10 maja. Edycja była szczególna, bo przypadała w 40-lecie historii festiwalu.

FENACHIM jest wydarzeniem organizowanym w cyklu, a nie świętem przypisanym do jednego dnia każdego roku. Dlatego przed planowaniem podróży zawsze trzeba sprawdzić termin konkretnej edycji.

Święta zbiorów yerba mate – kiedy zaczyna się zafra?

To jedna z najbardziej interesujących części całego kalendarza. Yerba ma nie tylko święta związane z gotowym napojem. Są też wydarzenia wyznaczające rytm pracy na plantacjach.

W Rio Grande do Sul organizowana jest Festa da Colheita da Erva-Mate, połączona z oficjalnym otwarciem zbiorów. Wydarzenie jest wędrowne – kolejni gospodarze reprezentują różne regiony produkcyjne stanu.

Prawo stanowe wpisało święto do kalendarza na ostatni tydzień maja. Praktyka pokazuje jednak, że konkretna edycja może zostać przesunięta. W 2024 roku uroczystość w Palmeira das Missões odbyła się 8 sierpnia. W 2025 roku gospodarzem były Viadutos, a wydarzenie odbyło się 28 maja. W 2026 roku 6. Abertura Oficial da Colheita da Erva-Mate zorganizowano 28 maja w Machadinho.

Dlatego w kalendarzu warto rozróżnić dwie rzeczy: ustawowe umiejscowienie święta w ostatnim tygodniu maja oraz faktyczny termin ogłoszony przez organizatorów dla danej edycji.

Jednym z symbolicznych punktów obchodów jest poda da erveira – cięcie yerby rozpoczynające sezon zbiorów. W wydarzeniu uczestniczą producenci, przedstawiciele zakładów przetwórczych, naukowcy i organizacje związane z całym łańcuchem yerbowym.

Tu bardzo dobrze widać, że yerba mate nie zaczyna swojego życia w paczce. Za każdym opakowaniem stoją plantacje, cięcie gałęzi, transport świeżego surowca, sapecado, suszenie i dalsza obróbka.

Cały proces opisaliśmy dokładnie w artykule jak powstaje yerba mate – od liści ostrokrzewu paragwajskiego do suszu.

São Mateus do Sul – lokalne święto rozpoczęcia zbiorów

W Paraná podobny motyw pojawił się w São Mateus do Sul. Oficjalne materiały miasta potwierdzają pierwszą Festa da Colheita da Erva-Mate zorganizowaną 19 maja 2019 roku jako wydarzenie symbolicznie otwierające zbiory. Nie ma jednak wystarczająco mocnych podstaw, by przedstawiać ją obecnie jako coroczne święto o stałej dacie.

17 czerwca – Día Nacional del Tarefero

Nie ma zbiorów yerba mate bez ludzi, którzy wykonują tę pracę. W Argentynie, szczególnie w Misiones, osoby pracujące przy ręcznym zbiorze określa się słowem tareferos. Sam zbiór to tarefa.

Argentyna ustanowiła 17 czerwca Día Nacional del Tarefero ustawą nr 27.104. Data ma charakter przede wszystkim upamiętniający i nawiązuje do tragicznego wypadku z 2013 roku w rejonie Aristóbulo del Valle, w którym zginęli pracownicy związani ze zbiorem yerby.

Dlatego 17 czerwca nie powinno się przedstawiać jako lekkiego „święta yerby”. To przede wszystkim dzień pamięci i uznania dla ludzi wykonujących ciężką pracę przy zbiorach.

23 sierpnia – pamięć o historii yerby w Pato Branco

W mieście Pato Branco w Paraná istnieje Dia da Memória Madeireira e da Erva-Mate, przypadający 23 sierpnia.

Data przypomina okres, kiedy przemysł drzewny i yerba mate odgrywały ważną rolę w miejscowej gospodarce. Aktualne przepisy miejskie odnoszą się również do dawnych narzędzi, maszyn i sposobów pracy związanych z historycznym cyklem gospodarczym yerby.

To bardziej dzień lokalnej pamięci gospodarczej niż święto picia mate, ale właśnie dlatego dobrze pokazuje, jak głęboko yerba wpisała się w rozwój południowej Brazylii.

29 sierpnia – lokalny dzień yerba mate w Paraná

29 sierpnia wyrasta na szczególnie ciekawą datę w brazylijskim stanie Paraná. Nie jest to jednak ogólnokrajowy „Narodowy Dzień Yerba Mate”. To dzień przyjmowany przez kolejne miasta.

Curitiba

Od 2023 roku Curitiba ma własny Dia da Erva-Mate, obchodzony 29 sierpnia. Data odwołuje się do historii politycznej emancypacji Paraná w XIX wieku. Yerba mate była w tym okresie jednym z najważniejszych elementów regionalnej gospodarki.

Rebouças

Tę samą datę przyjęła w 2025 roku gmina Rebouças. Ustawa nr 2.624/2025 ustanowiła Dia Municipal da Erva-Mate, a obok niego przewidziała Semana Cultural da Erva-Mate z wydarzeniami edukacyjnymi, wystawami, rękodziełem i lokalnymi tradycjami.

Paulo Frontin

Również gmina Paulo Frontin ustanowiła własny Dia da Erva-Mate 29 sierpnia. Odpowiednia ustawa miejska nr 1.398 została przyjęta w 2023 roku. W uzasadnieniu podkreślano historyczne i gospodarcze znaczenie yerby dla Paraná.

Mamy więc przynajmniej trzy potwierdzone miasta w Paraná używające 29 sierpnia jako oficjalnej lokalnej daty związanej z yerba mate.

Festival del Tarefero w Montecarlo

W Montecarlo w argentyńskim Misiones odbywa się Festival del Tarefero. To wydarzenie ma znacznie dłuższą historię niż wiele współczesnych oficjalnych dni.

W 2025 roku zorganizowano już 30. edycję, która odbyła się 29 i 30 sierpnia. Festiwal łączy wydarzenia kulturalne z uhonorowaniem osób związanych ze zbiorem yerba mate.

Wrzesień – oficjalne święto zakończenia zbiorów yerba mate

Skoro istnieje uroczyste otwarcie zbiorów, jest też ich zakończenie.

W Colonia Alicia Alta w gminie Colonia Aurora w Misiones odbywa się Fiesta Provincial de la Yerba Mate – Cierre de Cosecha del Alto Uruguay.

W 2024 roku święto otrzymało formalny status prowincjonalny. Obowiązujące przepisy ustanawiają jego stałą siedzibę w Colonia Alicia Alta i wskazują, że wydarzenie odbywa się w miesiącu wrześniu każdego roku.

Nie należy więc przedstawiać „pierwszego tygodnia września” jako sztywnej ustawowej daty. Przykładowo ósma edycja została zorganizowana 7 września 2025 roku.

Sama nazwa cierre de cosecha oznacza zakończenie zbiorów. Święto wyrasta bezpośrednio z rytmu zafry, czyli sezonu zbierania liści i młodych pędów yerby.

To jedno z najbardziej autentycznych wydarzeń całego kalendarza. Nie powstało wokół gotowego produktu czy marki, lecz wokół momentu, gdy kończy się kilka miesięcy pracy na plantacjach.

Festival Nacional del Tarefero w Concepción de la Sierra

Inne duże wydarzenie to Festival Nacional del Tarefero w Concepción de la Sierra w Misiones. Łączy kulturę regionu z podkreśleniem roli ludzi zbierających yerbę.

Nie ma jednej stałej daty ustawowej dla każdej edycji. W 2024 roku wydarzenia festiwalowe rozpoczęły się 21 września, a główna część programu odbywała się w kolejnych dniach miesiąca. Termin następnej edycji należy sprawdzać u organizatora.

FESMATE w Canoinhas

Canoinhas w Santa Catarina organizuje Festa Estadual da Erva-Mate – FESMATE.

Pierwszą FESMATE zorganizowano 29 i 30 października 1988 roku. Wydarzenie miało podkreślać znaczenie yerba mate dla lokalnej gospodarki i z czasem rozrosło się w duży festiwal łączący producentów, kulturę, handel i lokalne tradycje.

Od 2018 roku FESMATE jest oficjalnie wpisana do kalendarza wydarzeń Santa Catarina jako święto obchodzone corocznie w miesiącu wrześniu. 24. edycja odbyła się 12–14 września 2025 roku.

FEMATE w Arvorezinha

Kolejne ważne miejsce na brazylijskiej mapie yerby to Arvorezinha w Rio Grande do Sul. Organizowana jest tam FEMATE – Feira Nacional da Erva Mate.

To wydarzenie związane z lokalną gospodarką, producentami, przetwórstwem, handlem i kulturą yerbową. Dziesiąta edycja odbyła się w 2022 roku, a dokumenty z 2026 roku potwierdzają przygotowania do 11. FEMATE.

Nie wpisujemy jej jednak automatycznie jako imprezy „co dwa lata”. Historia FEMATE ma przerwy i nie tworzy idealnie regularnego cyklu, dlatego właściwsze jest sprawdzanie terminu każdej edycji osobno.

Fiesta Nacional del Mate w Colonia Italiana

W argentyńskiej prowincji Córdoba własną tradycję ma niewielka miejscowość Colonia Italiana. Od wielu lat organizowana jest tam Fiesta del Mate, funkcjonująca również pod nazwą Fiesta Nacional del Mate.

Wydarzenie powstało jako lokalna inicjatywa służąca wspólnym spotkaniom mieszkańców i z czasem rozrosło się do dużego festiwalu. Program obejmuje między innymi folklor, wydarzenia dla rodzin i konkursy cebadores, czyli osób przygotowujących mate.

Festiwal odbywa się zwykle w okolicach końca sierpnia lub we wrześniu, ale jego dokładny termin należy sprawdzać dla konkretnej edycji.

2 października – Día Provincial del Tarefero w Misiones

Misiones ma oprócz narodowej daty 17 czerwca także własny Día Provincial del Tarefero, przypadający 2 października.

Aktualne dokumenty parlamentu prowincji jednoznacznie posługują się właśnie datą 2 października. W starszych materiałach można znaleźć 9 listopada, ponieważ wcześniej w Misiones funkcjonowała inna data związana z tareferos. Przy współczesnym kalendarzu należy jednak używać 2 października.

11 października – Día Nacional de la Yerba Mate w Paragwaju

To data, która w polskich materiałach o yerba mate pojawia się znacznie rzadziej niż argentyński 30 listopada, choć jest bardzo ważna.

11 października Paragwaj obchodzi Día Nacional de la Yerba Mate. Tradycja oficjalnego dnia sięga dekretu ustanawiającego go w 1997 roku.

To święto trzeba wyraźnie odróżnić od lutowego Día Nacional del Tereré. 11 października poświęcony jest yerba mate jako roślinie, produktowi i elementowi paragwajskiej kultury, natomiast ostatnia sobota lutego koncentruje się na tereré.

Bella Vista – paragwajska stolica yerba mate

Szczególne obchody odbywają się w Bella Vista w departamencie Itapúa, jednym z najważniejszych yerbowych regionów Paragwaju.

W 2025 roku 11 października zorganizowano tam Festival de la Yerba Mate y Serenata a Bella Vista. W programie lokalnych obchodów pojawiają się producenci, kultura regionu, muzyka i wydarzenia towarzyszące związane z yerbą.

Bella Vista jest oficjalnie promowana jako Capital Nacional de la Yerba Mate, więc 11 października ma tutaj szczególnie mocny lokalny charakter.

Fiesta Provincial del Mate y la Amistad w Gobernador Virasoro

Gobernador Virasoro w Corrientes leży w jednym z najważniejszych argentyńskich regionów produkcji yerba mate. Miasto ma własną Fiesta Provincial del Mate y la Amistad.

Lokalne przepisy regulują organizację wydarzenia, ale jego dokładny termin może być ustalany w kalendarzu danej edycji. W 2025 roku 13. edycja odbyła się 18 i 19 października.

To kolejny przykład, w którym mate staje się punktem wyjścia do lokalnego święta obejmującego muzykę, spotkania mieszkańców i tożsamość regionu producenckiego.

Listopad – święta przenoszą się do Misiones

Listopad jest prawdopodobnie najbardziej intensywnym miesiącem yerbowego kalendarza Argentyny. W Misiones odbywa się wtedy kilka dużych imprez, a miesiąc kończy ogólnokrajowy Día Nacional del Mate.

Fiesta Provincial del Mate w Santo Pipó

Santo Pipó w Misiones ma własną Fiesta Provincial del Mate. To lokalne święto regionu, w którym yerba jest częścią gospodarki i historii wielu rodzin.

14. edycja odbyła się 2 i 3 listopada 2024 roku. Kolejne wydarzenie zorganizowano 8 listopada 2025 roku. Dokładny termin następnych edycji warto sprawdzać w kalendarzu prowincji.

Fiesta Nacional e Internacional de la Yerba Mate w Apóstoles

Jeśli mielibyśmy wskazać festiwal najpełniej poświęcony całej branży yerba mate, bardzo mocnym kandydatem byłaby Fiesta Nacional e Internacional de la Yerba Mate w Apóstoles.

Apóstoles leży w Misiones, czyli w samym sercu argentyńskiej produkcji. Festiwal łączy producentów, zakłady przemysłowe, wydarzenia techniczne i gospodarcze, kulturę regionu, gastronomię, koncerty i spotkania związane z yerbą. W programach pojawia się też osobne uhonorowanie tareferos.

47. edycja odbyła się od 13 do 16 listopada 2025 roku. Program obejmował między innymi Expo Yerba z setkami wystawców.

Apóstoles ma szczególne znaczenie również dla polskiego czytelnika. W rejonie tym osiedlali się emigranci z Polski, którzy uczestniczyli w rozwoju rolnictwa Misiones. Więcej o tym przeczytasz w naszym materiale Argentyna i yerba mate – kultura, tradycje i argentyńskie yerby.

Turismate w Ilópolis

Brazylijskie Ilópolis ma własne duże wydarzenie Turismate – Festa da Erva-Mate, skupione wokół produkcji yerby, lokalnej kultury i turystyki.

Tutaj kalendarz jest wyjątkowo dobrze określony. Oficjalny serwis turystyczny Ilópolis podaje, że Turismate jest najważniejszym wydarzeniem miasta i odbywa się co dwa lata, w latach nieparzystych, w listopadzie, przez jeden weekend w Parque do Ibama.

Ilópolis rozwija też inne inicjatywy związane z yerbą, w tym turystykę odwiedzającą producentów i zakłady. Pokazuje to, że lokalna tożsamość yerbowa nie kończy się na jednym festiwalu.

Urugwaj – Fiesta Nacional del Mate w San José de Mayo

Urugwaj jest jednym z krajów najmocniej kojarzonych z codziennym piciem mate, choć znaczna część yerby wypijanej przez Urugwajczyków powstaje z surowca pochodzącego z Brazylii.

W San José de Mayo odbywa się Fiesta Nacional del Mate, obecnie łączona z Día del Gaucho. To duże wydarzenie z muzyką, folklorem, konkursami, tradycją gauchos, wystawami i spotkaniami, w których mate stanowi jeden z głównych symboli.

Termin nie jest przypisany do jednej stałej daty. W 2024 roku 20. edycja odbyła się od 15 do 17 listopada. W 2025 roku 21. Fiesta Nacional del Mate i 30. Día del Gaucho odbyły się 28–30 listopada.

Urugwajskie materiały dotyczące dziedzictwa kulturowego opisują mate jako praktykę obecną w całym kraju, zarówno w środowisku miejskim, jak i wiejskim. Więcej o tamtejszym stylu picia przeczytasz w artykule Urugwaj – kraj yerba mate.

30 listopada – Día Nacional del Mate w Argentynie

Najbardziej znana data zostaje na koniec roku.

30 listopada Argentyna obchodzi Día Nacional del Mate. Święto ustanowiła ustawa nr 27.117, uchwalona pod koniec 2014 roku.

Data upamiętnia urodziny Andrésa Guacurarí y Artigasa, zwanego Andresito, postaci szczególnie ważnej dla historii Misiones.

30 listopada jest oficjalnym Narodowym Dniem Mate w Argentynie. Nie należy automatycznie przedstawiać go jako ustanowionego prawnie „Światowego Dnia Yerba Mate”.

Określenia typu World Mate Day czy „Światowy Dzień Yerba Mate” są czasem używane marketingowo albo przez społeczności związane z mate, ale formalny status argentyńskiej daty pozostaje narodowy.

Mniejsze i lokalne festiwale mate, o których też warto pamiętać

Poza dużymi oficjalnymi świętami istnieje cały drugi poziom kalendarza: lokalne festiwale, spotkania i wydarzenia, które mają mniejszy zasięg albo nie są organizowane regularnie każdego roku. Nie powinno się ich pomijać, ale nie warto też nadawać im sztucznie statusu stałego święta.

Villa Ansina – Fiesta del Mate y el Río

W Villa Ansina w urugwajskim departamencie Tacuarembó w dniach 18–19 stycznia 2025 roku odbyła się pierwsza Fiesta del Mate y el Río. Wydarzenie łączyło temat mate z lokalnym krajobrazem i aktywnościami nad rzeką. Ponieważ jest to młoda inicjatywa, nie przypisujemy jej jeszcze stałej corocznej daty.

Festival Nacional del Mate w Rocha

W mieście Rocha w Urugwaju przez wiele lat odbywał się Festival Nacional del Mate. Urugwajskie przewodniki festiwalowe lokowały go w drugim tygodniu grudnia, a archiwalne materiały dokumentują kolejne edycje w pierwszej dekadzie XXI wieku i później.

Festiwal miał mocny charakter społeczny i charytatywny. Obok muzyki i lokalnej gastronomii ważnym elementem było wspólne mate. Nie znaleźliśmy jednak wystarczająco mocnego potwierdzenia regularnych najnowszych edycji, dlatego traktujemy go jako udokumentowaną tradycję festiwalową, a nie pewną współczesną coroczną datę.

Dolores – Encuentro del Mate y la Torta Frita

W urugwajskim Dolores lokalne materiały samorządowe wymieniają Encuentro del Mate y la Torta Frita wśród wydarzeń kulturalnych miasta. Zachowane dokumenty potwierdzają między innymi trzecią edycję spotkania.

To dobry przykład wydarzenia, w którym mate pojawia się razem z lokalną kuchnią i życiem społecznym, ale bez wystarczających podstaw do przypisania mu obecnie jednej stałej daty.

Czy istnieje Światowy Dzień Yerba Mate?

Nie znaleźliśmy oficjalnie ustanowionego przez ONZ ani inną globalną organizację Światowego Dnia Yerba Mate.

Najczęściej z takim określeniem mylony jest 30 listopada. To jednak oficjalny Día Nacional del Mate w Argentynie.

Nie oznacza to, że poza Ameryką Południową nikt tego dnia nie świętuje. Ambasady, sklepy, kluby, restauracje i społeczności miłośników yerby mogą organizować własne spotkania. W 2025 roku wydarzenie związane z argentyńskim Día Nacional del Mate odbyło się nawet w Warszawie. Są to jednak obchody inspirowane argentyńskim świętem, a nie osobny międzynarodowy dzień ustanowiony prawnie.

Yerba mate ma nie jedno święto, ale cały kalendarz

Patrząc tylko na 30 listopada, łatwo przeoczyć większość tej historii.

Kalendarz zaczyna się od producentów w Paraná i paragwajskiego tereré. W kwietniu centrum wydarzeń przenosi się do południowej Brazylii, gdzie świętowane są chimarrão i yerba uprawiana w cieniu. Maj przynosi oficjalne rozpoczęcie zbiorów. Czerwiec przypomina o tareferos. Sierpień i wrzesień to lokalne dni yerby, festiwale pracowników plantacji i uroczystości kończące zbiory. Październik należy między innymi do paragwajskiej yerba mate, a listopad zamyka rok wielkimi festiwalami Misiones, urugwajskim świętem w San José i argentyńskim Día Nacional del Mate.

To pokazuje coś jeszcze: w Ameryce Południowej yerba mate nie jest wyłącznie napojem. Wokół jednej rośliny powstały święta rolników, pracowników zbiorów, miast, całych regionów, sposobów uprawy i różnych sposobów przygotowania naparu.

Dlatego zamiast pytać o jeden „prawdziwy” Dzień Yerba Mate, ciekawiej spojrzeć na cały rok. Każde z tych wydarzeń pokazuje inny fragment drogi prowadzącej od ostrokrzewu rosnącego na plantacji aż do yerby w matero.