Herbata rozgrzewająca – inspirujące przepisy z krajów herbacianych!

Herbata rozgrzewająca to gorący napar z przyprawami, które dają w smaku wyraźne ciepło: imbirem, goździkami, cynamonem, kardamonem albo czarnym pieprzem. Swoją wersję ma prawie każda kuchnia świata. W Indiach gotuje się mocne chai z mlekiem, Koreańczycy zalewają wrzątkiem imbir zamknięty w miodzie, Turcy kupują u zielarzy mieszanki na „zimową herbatę”, a na Jawie pije się czerwony napar z opalanym imbirem.

Przejrzeliśmy te tradycje i ułożyliśmy na ich podstawie pięć własnych, jesiennych przepisów. Każdy zaczyna się od konkretnej herbaty z naszej kategorii herbat rozgrzewających, więc od razu wiesz, co wsypać do dzbanka. Przy każdym przepisie znajdziesz proporcje, temperaturę wody, czas parzenia i moment, w którym dodaje się miód albo cukier.

Herbata rozgrzewająca – 5 przepisów w skrócie

Chai z Rozgrzewaczem – herbata rozgrzewająca z mlekiem po indyjsku

W Indiach herbata długo nie była codziennym napojem. Zmieniło się to na początku XX wieku, kiedy kierowane przez Brytyjczyków Indian Tea Association zaczęło promować picie herbaty po angielsku, z mlekiem i cukrem. Uliczni sprzedawcy, chaiwallahowie, poszli o krok dalej: dolewali dużo więcej mleka i gotowali herbatę z przyprawami. Stowarzyszeniu to się nie podobało, bo na kubek szło mniej liści. Tak narodziła się masala chai, którą dziś sprzedaje się w całych Indiach, na dworcach, targach i przy drogach.

Bazą chai jest zwykle mocna czarna herbata z Assamu. W mieszance przypraw najczęściej powtarzają się kardamon, imbir, cynamon, goździki, pieprz i koper włoski. Herbata Rozgrzewacz to w 63% czarna herbata Assam, a do tego goździki, imbir i owoc kopru włoskiego, więc połowę masali masz już w paczce. Dokładamy tylko kardamon, pieprz i świeży imbir.

Składniki chai z Rozgrzewaczem (2 kubki)

• 2 czubate łyżeczki (ok. 7 g) herbaty Rozgrzewacz,
• 250 ml wody,
• 250 ml mleka albo napoju owsianego,
• 4 strąki zielonego kardamonu, lekko zgniecione,
• 4 ziarna czarnego pieprzu, rozgniecione,
• 2 cm świeżego imbiru, startego na tarce,
• 2–3 łyżeczki cukru trzcinowego.

Jak zrobić chai z Rozgrzewaczem

1. Do garnka wlej wodę, dodaj kardamon, pieprz i imbir. Zagotuj i trzymaj na małym ogniu 3 minuty.
2. Wsyp Rozgrzewacz i gotuj jeszcze 2 minuty. Napar ma być ciemny i mocny, bo mleko mocno go rozjaśni.
3. Wlej mleko, dodaj cukier i podgrzewaj, aż chai zacznie podchodzić do góry. Zmniejsz ogień, poczekaj, aż opadnie, i powtórz to jeszcze raz.
4. Przecedź przez gęste sitko prosto do kubków.

Do chai nie dodawaj cytryny, bo mleko się zważy. Na co dzień Rozgrzewacz parzysz zwyczajnie: łyżeczka na szklankę, woda 95°C, 3–5 minut pod przykryciem. Taniej wychodzi w zestawie z metalowym zaparzaczem.

Rooibos Ginger po koreańsku – z imbirem w miodzie i orzeszkami pinii

W Korei herbata imbirowa nazywa się saenggang-cha. Robi się ją na dwa sposoby: gotuje świeże plasterki imbiru w wodzie albo zalewa gorącą wodą saenggang-cheong, czyli imbir pokrojony w plasterki i zamknięty w słoiku z miodem. Na wierzch kładzie się zwykle kilka orzeszków pinii i plasterki jujuby, nazywanej też chińskim daktylem. W części domowych przepisów imbir gotuje się razem z laską cynamonu.

Rooibos Ginger to rooibos z imbirem, cynamonem, anyżem i goździkami. Imbir z miodu dokłada mu świeżej ostrości i słodyczy. Całość nie ma kofeiny, bo rooibos naturalnie jej nie zawiera, więc to dobry kubek na późny wieczór.

Składniki na Rooibos Ginger z imbirem w miodzie

Imbir w miodzie (na kilka kubków):

• 60 g świeżego imbiru,
• 60 g płynnego miodu,
• mały, wyparzony słoik.

Herbata (1 kubek):

• 1 czubata łyżeczka (ok. 3 g) Rooibos Ginger,
• 250 ml wody o temperaturze 95°C,
• 4–5 orzeszków pinii,
• 1 suszona jujuba albo zwykły suszony daktyl.

Jak zrobić Rooibos Ginger po koreańsku

1. Dzień wcześniej obierz imbir i pokrój go w cieniutkie plasterki. Przełóż do słoika, zalej miodem, wymieszaj, zakręć i wstaw do lodówki na co najmniej 12 godzin. Miód zrobi się rzadszy i przejdzie smakiem imbiru. Słoik trzymaj w lodówce i zużyj w ciągu kilku dni.
2. Rooibos Ginger wsyp do zaparzacza do herbaty, zalej wodą o temperaturze 95°C i parz pod przykryciem 7 minut.
3. Wyjmij zaparzacz i wmieszaj 1–2 łyżeczki imbiru w miodzie razem z kilkoma plasterkami.
4. Jujubę lub daktyl pokrój w paski, połóż na wierzchu i dosyp orzeszki pinii.

Nie chcesz czekać do jutra? Wymieszaj łyżeczkę startego imbiru z dwiema łyżeczkami miodu i od razu dodaj do naparu. Rooibos Ginger kupisz też w zestawie z zaparzaczem „Domek”.

Słodkie Figle jak turecki kış çayı – z dziką różą i pekmezem

W Turcji w chłodne miesiące pije się kış çayı, czyli „zimową herbatę”. Nie ma ona jednego przepisu. Mieszanki kupuje się u aktara, tradycyjnego sprzedawcy ziół i przypraw, albo składa samemu z tego, co jest w kuchni. Najczęściej trafiają do niej kwiat lipy, owoce dzikiej róży (kuşburnu), imbir, cynamon, goździki i plaster cytryny, a często też hibiskus, jabłko, pomarańcza albo pigwa. Słodzi się ją miodem lub pekmezem, gęstym syropem z owoców, najczęściej z winogron.

Herbata Słodkie Figle ma w składzie hibiskus, jabłko, skórkę dzikiej róży i pomarańczy, śliwkę, aronię i czarną porzeczkę, więc trafia dokładnie w tę paletę. Dokładamy to, co Turcy gotują osobno: całe owoce dzikiej róży i przyprawy.

Składniki na kış çayı ze Słodkimi Figlami (2 kubki)

• 2 łyżeczki herbaty Słodkie Figle,
• 1 łyżka suszonych owoców dzikiej róży, lekko rozgniecionych,
• 1 mała laska cynamonu,
• 3 goździki,
• 2 plasterki świeżego imbiru,
• 2 plasterki cytryny,
• 1–2 łyżeczki pekmezu albo miodu,
• opcjonalnie szczypta kwiatu lipy,
• 600 ml wody.

Jak zrobić kış çayı ze Słodkimi Figlami

1. Owoce dzikiej róży, cynamon, goździki, imbir i lipę wrzuć do wody. Zagotuj i gotuj pod przykryciem na małym ogniu 8–10 minut. Twarde owoce róży potrzebują czasu, żeby oddać smak.
2. Zdejmij garnek z ognia, odczekaj minutę i wsyp Słodkie Figle. Parz pod przykryciem 4 minuty.
3. Przecedź przez gęste sitko albo papierowy filtr. Rozgniecione owoce dzikiej róży puszczają drobne włoski, których nie chcesz w kubku.
4. Dodaj plasterki cytryny, a pekmez lub miód wmieszaj już w kubkach.

Nalewka Babuni po jawajsku – czerwony napar z opalanym imbirem

Na Jawie „wedang” znaczy po prostu gorący napój, a „jahe” to imbir. Wedang jahe gotuje się z plastrami świeżego imbiru i cukrem palmowym, często z liśćmi pandanu albo trawą cytrynową. Jego bogatszy kuzyn, wedang uwuh, pochodzi z okolic Imogiri pod Yogyakartą, gdzie piją go odwiedzający kompleks grobów królów Mataramu. „Uwuh” znaczy po jawajsku śmieci, bo susz wygląda jak garść opadłych liści i patyków. Do imbiru dochodzą w nim goździki, cynamon, trawa cytrynowa i drewno sappanowe (secang), które barwi napar na intensywnie czerwono. Imbir przed gotowaniem często opala się nad ogniem i rozgniata.

Zamiast drewna sappanowego bierzemy hibiskus, który też barwi napar na czerwono. Herbata Nalewka Babuni to suszone owoce z hibiskusem, aronią, czarnym bzem, wiśnią i jeżyną, więc daje głęboko czerwony, słodko-kwaśny napar. Resztę robimy jak na Jawie.

Składniki na jawajski napar z Nalewką Babuni (2 kubki)

• 2 łyżeczki herbaty Nalewka Babuni,
• 4 cm świeżego imbiru w skórce,
• 1 łodyga trawy cytrynowej,
• 1 mała laska cynamonu,
• 4 goździki,
• 1–2 łyżki cukru kokosowego, palmowego albo ciemnego trzcinowego,
• 600 ml wody.

Jak zrobić Nalewkę Babuni po jawajsku

1. Imbir opal nad palnikiem gazowym albo na suchej, mocno rozgrzanej patelni, aż skórka miejscami zbrązowieje i poczujesz zapach. Rozgnieć go płaską stroną noża. Trawę cytrynową też rozgnieć i pokrój na trzy kawałki.
2. Imbir, trawę cytrynową, cynamon, goździki i cukier gotuj w wodzie na małym ogniu 10 minut.
3. Zdejmij garnek z ognia, odczekaj minutę i wsyp Nalewkę Babuni. Parz pod przykryciem 4 minuty, nie dłużej, bo hibiskus robi napar coraz bardziej kwaśnym.
4. Przecedź i rozlej do kubków.

Malinowe red latte – rooibos z mlekiem w stylu Kapsztadu

Rooibos, po afrykanersku „czerwony krzew”, rośnie tylko w wybranych rejonach Republiki Południowej Afryki, między innymi w górach Cederberg. Europejczykom opisał go już w 1772 roku szwedzki botanik Carl Thunberg. W 2005 roku Carl Pretorius, farmer z Przylądka i zapalony miłośnik espresso, chciał ograniczyć kofeinę i wsypał rooibos do kolby ekspresu. Tak powstało red espresso, a zaraz za nim red cappuccino ze spienionym mlekiem. W 2006 roku sieć Woolworths wpisała je do menu swoich kawiarni w RPA.

Ekspres nie jest potrzebny. Wystarczy zaparzyć rooibos w małej ilości wody i długo, żeby wyszedł mocny koncentrat. Rooibos Malinowe Wzgórza to rooibos z liofilizowaną maliną, płatkami róży i nagietkiem, więc latte wychodzi owocowe i lekko kwiatowe. Kofeiny nie ma wcale.

Składniki na malinowe red latte (1 duży kubek)

• 2 czubate łyżeczki (ok. 5 g) herbaty Rooibos Malinowe Wzgórza,
• 100 ml wody o temperaturze 95°C,
• 150 ml mleka albo napoju owsianego,
• 1 łyżeczka miodu,
• szczypta cynamonu.

Jak zrobić malinowe red latte

1. Zalej herbatę 100 ml wody i parz pod przykryciem 10 minut. Przecedź i dociśnij liście łyżką, żeby wycisnąć z nich resztę naparu.
2. W kubku wymieszaj gorący koncentrat z miodem.
3. Mleko podgrzej do ok. 65°C, nie gotuj. Spień je spieniaczem, trzepaczką albo potrząsając w zakręconym słoiku.
4. Wlej mleko do koncentratu, piankę nałóż łyżką i posyp cynamonem.

Na bardziej korzenną wersję zrób to samo latte z Rooibos Ginger.

Herbata rozgrzewająca – najczęstsze pytania

Która herbata rozgrzewająca nie ma kofeiny?

Z przepisów powyżej kofeinę ma tylko chai, bo Rozgrzewacz to w 63% czarna herbata Assam. Rooibos Ginger i Malinowe Wzgórza są na bazie rooibosa, który naturalnie jej nie zawiera. Słodkie Figle i Nalewka Babuni to suszone owoce z hibiskusem, bez liści herbaty.

Czym zastąpić trawę cytrynową, pekmez albo jujubę?

Trawę cytrynową, pekmez i jujubę znajdziesz w sklepach z kuchnią azjatycką i bliskowschodnią. Jeśli ich nie masz, zamiast trawy cytrynowej dodaj pasek skórki z cytryny, pekmez zastąp miodem albo syropem daktylowym, a jujubę zwykłym suszonym daktylem.

Czy te napary można zabrać w termosie?

Przepisy na wodzie, czyli koreański, turecki i jawajski, dobrze znoszą termos. Przecedź je przed przelaniem, żeby liście i przyprawy nie parzyły się dalej. Chai i red latte z mlekiem najlepiej smakują świeże. Na krótsze wyjścia wystarczy szczelny kubek termiczny 450 ml.

Przeczytaj też na blogu YerbaMarket

• Grzaniec bezalkoholowy na herbacie – przepisy z Polski i ze świata
• Zestawy herbaty, kawy i słodyczy na prezent dla nauczyciela
• Yerba mate na jesień – korzenne mieszanki i dodatki do suszu
• Mate Green GOLD EDITION z jadalnym złotem na 20-lecie sklepu
• 20 lat społeczności YerbaMarket