Yerba mate zamiast kawy – bo tempo uwalniania kofeiny ma znaczenie

Yerba mate zamiast kawy ma sens nie dlatego, że zawiera jakiś wyjątkowy rodzaj kofeiny, ale dlatego, że tradycyjnie przygotowuje się ją i pije zupełnie inaczej. Kawę najczęściej przygotowujesz jako jedną gotową porcję. Yerba mate zalewasz wielokrotnie, a kofeina przechodzi z suszu do kolejnych porcji naparu.

Znaczenie ma więc nie tylko całkowita ilość kofeiny, lecz również tempo jej ekstrakcji z suszu i tempo wypijania kolejnych zalań. Sama kofeina pozostaje dokładnie tym samym związkiem chemicznym co w kawie. Inny jest sposób przygotowania napoju, ilość używanego surowca i czas, przez jaki kolejne porcje trafiają do naczynia.

Właśnie dlatego porównanie „yerba mate czy kawa?” jest ciekawsze niż proste zestawienie dwóch liczb określających zawartość kofeiny. Jedna kawa może zostać wypita w kilka minut. Jedna porcja yerba mate może towarzyszyć Ci przy biurku przez znacznie dłuższy czas i być wielokrotnie zalewana świeżą wodą.

Najważniejsze informacje

• Kofeina w kawie i yerba mate jest tą samą substancją chemiczną. Spotykane określenie „mateina” nie oznacza innego rodzaju kofeiny.
• Kawę zwykle przygotowuje się jako jedną gotową porcję, natomiast yerba mate tradycyjnie zalewa się wielokrotnie.
• Pierwsze zalanie yerba mate nie wypłukuje całej kofeiny z suszu. Kofeina przechodzi również do kolejnych porcji naparu.
• Stężenie kofeiny w kolejnych zalaniach nie jest identyczne. Wpływają na nie między innymi ilość suszu, jego rozdrobnienie, temperatura wody i czas kontaktu z naparem.
• Tempo picia ma znaczenie. Kolejne porcje yerba mate możesz wypijać stopniowo przez kilkadziesiąt minut lub dłużej.
• Nie należy mylić ekstrakcji kofeiny z jej wchłanianiem przez organizm. Kofeina z yerba mate nie jest chemicznie „wolniejszą” odmianą kofeiny.
• Yerba mate nie musi całkowicie zastępować kawy. Możesz zamienić na nią jedną z kolejnych kaw albo wybierać yerbę wtedy, gdy bardziej odpowiada Ci dłuższy rytuał picia.

Co zamiast kawy? Dlaczego właśnie yerba mate?

Pytanie „co zamiast kawy?” nie musi oznaczać całkowitego rozstania z espresso, przelewem czy kawą z mlekiem. Często chodzi o znalezienie drugiego napoju, który pasuje do innego momentu dnia albo innego sposobu pracy.

Yerba mate jest pod tym względem szczególna. Nie jest imitacją kawy. Nie próbuje smakować jak kawa i nie przygotowuje się jej jak kawy. Ma własny smak, własną kulturę picia i własny sposób ekstrakcji.

Przy tradycyjnym przygotowaniu jedna porcja suszu może być zalewana wielokrotnie. Matero lub inne naczynie stoi obok Ciebie, w termosie masz wodę, a następne zalanie wykonujesz wtedy, kiedy chcesz wypić kolejną porcję.

To bardzo różni się od sytuacji, w której po wypiciu kawy musisz przygotować następną porcję od początku. W yerba mate cały proces może odbywać się na jednej porcji suszu.

Jeżeli interesuje Cię szeroki przegląd różnych możliwości, mamy osobny poradnik co pić zamiast kawy – yerba mate, matcha, guayusa i inne zamienniki.

Czym właściwie jest yerba mate?

Yerba mate powstaje z ostrokrzewu paragwajskiego Ilex paraguariensis. Roślina naturalnie występuje w Ameryce Południowej i właśnie tam rozwinęła się tradycja jej uprawy, przetwarzania oraz picia.

Susz może zawierać liście, drobniejsze fragmenty, pył i różną ilość patyczków. Proporcje tych elementów zależą od stylu konkretnej yerby. Jedne susze są grubo cięte, inne bardzo drobne. Jedne mają dużo patyczków, inne składają się głównie z liści.

Tradycyjny sposób picia polega na umieszczeniu większej ilości suszu w naczyniu, włożeniu bombilli i wielokrotnym dolewaniu niewielkich porcji wody. Nie przygotowujesz więc jednego dużego naparu, który następnie odcedzasz.

Już sam ten sposób przygotowania sprawia, że porównanie yerba mate z kawą wymaga spojrzenia na całą sesję, a nie tylko na pojedyncze 100 czy 200 ml napoju.

Yerba mate zamiast kawy – różnica zaczyna się przy parzeniu

Kawa i yerba mate naturalnie zawierają kofeinę, ale pochodzą z różnych roślin. Kawa powstaje z nasion kawowca, a yerba mate z suszonych i rozdrobnionych liści oraz patyczków ostrokrzewu paragwajskiego.

Jeszcze większa różnica ujawnia się podczas przygotowania. Espresso, kawa z ekspresu czy przelew są po zakończeniu parzenia gotowymi napojami. Kofeina wyekstrahowana z kawy znajduje się już w przygotowanej porcji.

Przy tradycyjnej yerba mate do naczynia trafia większa ilość suszu. Wlewasz niewielką porcję wody, wypijasz ją przez bombillę, a następnie ponownie dolewasz wodę do tego samego suszu.

Ten sam susz można zalewać wiele razy. Kofeina przechodzi więc z liści do wody podczas kolejnych kontaktów suszu z wodą.

Nie oznacza to, że każda porcja ma identyczny skład. Yerba stopniowo się wypłukuje. Zmienia się intensywność smaku, aromatu, goryczki i ilość składników dostępnych do dalszej ekstrakcji.

Kofeina w yerba mate i kawie – czy naprawdę jest taka sama?

Tak. Kofeina w yerba mate i kofeina w kawie są chemicznie tą samą substancją.

Jej wzór chemiczny to C₈H₁₀N₄O₂. Pochodzenie z innej rośliny nie zmienia budowy cząsteczki.

W odniesieniu do yerba mate czasem używa się określenia mateina. To tradycyjna lub potoczna nazwa kofeiny występującej w yerbie, a nie osobny związek chemiczny.

Jeżeli więc kawa i yerba mogą być odbierane inaczej, trzeba szukać wyjaśnienia w całym napoju i sposobie jego spożywania, a nie w rzekomej różnicy między kofeiną i „mateiną”.

Tempo uwalniania kofeiny – co właściwie oznacza?

Określenie „kofeina uwalnia się wolniej” brzmi prosto, ale może oznaczać dwie zupełnie różne rzeczy. To właśnie tutaj powstaje wiele nieporozumień dotyczących yerba mate.

Ekstrakcja kofeiny z suszu do wody

Kofeina znajduje się w liściach yerba mate. Kiedy susz kontaktuje się z wodą, część kofeiny przechodzi do naparu. To właśnie jest ekstrakcja.

Pierwsze zalanie nie pobiera z liści całej dostępnej kofeiny. Po jego wypiciu część związku pozostaje w yerbie i może przejść do następnego zalania.

Proces powtarza się podczas kolejnych dolewek, ale odbywa się na coraz bardziej wypłukanym suszu. Dlatego kolejne napary stopniowo się zmieniają.

Tempo wypijania kolejnych porcji

Druga kwestia dotyczy już nie liści, lecz sposobu picia. Kolejnych zalań nie musisz wykonywać natychmiast jedno po drugim.

Możesz wypić pierwszą porcję, wrócić do pracy, przeczytać kilka stron książki albo zrobić część zadania i dopiero później dolać następną porcję wody.

W rezultacie jedna sesja może zostać rozciągnięta na znacznie dłuższy czas niż wypicie jednej kawy.

A co z wchłanianiem kofeiny?

To trzeci etap, którego nie należy mieszać z ekstrakcją. Kiedy kofeina znajduje się już w wypitym napoju, trafia do organizmu. To, co wcześniej wydarzyło się w naczyniu, nie zmienia chemicznej budowy samej kofeiny.

Dlatego precyzyjniej jest powiedzieć, że przy tradycyjnym piciu yerba mate kofeina jest ekstrahowana z suszu i wypijana podczas kolejnych zalań, niż twierdzić, że „mateina wchłania się wolniej”.

Co dzieje się z kofeiną podczas kolejnych zalań yerba mate?

To jeden z najważniejszych elementów całego porównania z kawą. Pierwsza porcja wody nie usuwa z yerba mate całej kofeiny.

Kolejne zalania nadal ekstrahują kofeinę znajdującą się w liściach. Z czasem susz jest coraz mocniej wypłukany, dlatego skład kolejnych porcji się zmienia.

Dobrze pokazują to doświadczenia, w których tę samą yerba mate zalewano wielokrotnie. W badaniach chimarrão początkowe napary zawierały około 13,7–26,4 mg kofeiny na 100 ml. W kolejnych ekstrakcjach stężenie stopniowo malało, ale kofeina nadal była obecna.

W eksperymentach badawczych liczba ekstrakcji bywa znacznie większa niż przy normalnym piciu. Takie badanie nie jest instrukcją, żeby każdą yerbę zalewać kilkadziesiąt razy. Pozwala natomiast bardzo dobrze zobaczyć, że pierwsze zalanie nie wyczerpuje całego suszu.

W codziennej praktyce najlepszym sygnałem pozostaje smak. Kiedy kolejne zalanie robi się bardzo wodniste, traci charakterystyczną goryczkę, aromat i wyraźny profil konkretnej yerby, susz jest już mocno wypłukany.

Więcej o tym zjawisku znajdziesz w naszym poradniku ile razy można zalewać yerba mate i kiedy susz jest już wypłukany.

Czy pierwsze zalanie yerba mate ma najwięcej kofeiny?

Pierwsze zalania często są bardzo intensywne, ale nie można zamienić tej obserwacji w sztywną zasadę, że pierwsze zalanie zawsze zawiera najwięcej kofeiny i zabiera większość całego zapasu z liści.

Na początkową ekstrakcję wpływa między innymi to, czy susz był wcześniej zwilżony, jak drobno jest zmielony, jaka jest temperatura wody i jak szybko przenika ona pomiędzy liście.

W pewnych warunkach kolejne zalanie może bardzo skutecznie wypłukiwać kofeinę z już namoczonego suszu. Dlatego nie ma powodu zakładać, że pierwsza porcja zawsze jest najbardziej kofeinowa.

Pewne jest natomiast jedno: pierwsze zalanie nie zawiera całej kofeiny znajdującej się w yerba mate.

Wylanie pierwszej porcji nie zmieni więc tradycyjnej yerby w napój bez kofeiny.

Yerba mate a kawa – praktyczne różnice

Porównanie staje się znacznie czytelniejsze, kiedy przestaniemy patrzeć wyłącznie na kofeinę i zestawimy cały sposób przygotowania obu napojów.

Tabela pokazuje typowy model picia. Oczywiście kawę można sączyć bardzo długo, a yerba mate wypić szybko. Nie zmienia to jednak faktu, że metoda wielokrotnego zalewania jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech yerby.

Ekstrakcja w kawie i yerba mate – dwie różne metody

Kawa – ekstrakcja prowadząca do gotowego napoju

W większości metod kawa po zakończeniu parzenia trafia do kubka lub innego naczynia jako gotowy napój. Może być to espresso przygotowane szybko pod ciśnieniem, przelew albo kawa z zaparzacza.

Metody różnią się czasem kontaktu wody z kawą, stopniem zmielenia, temperaturą i proporcjami. Wspólne jest jednak to, że po zakończeniu parzenia nie wracasz zwykle do tych samych fusów po kolejną porcję napoju.

Yerba mate – ekstrakcja w seriach

Yerba pozostaje w naczyniu. Po pierwszym zalaniu dolewasz wodę ponownie, a następnie jeszcze raz. Każda porcja kontaktuje się z tym samym, stopniowo wypłukiwanym suszem.

To oznacza, że ekstrakcja nie kończy się wraz z pierwszym wypitym naparem. Właśnie dlatego yerba mate dobrze pasuje do modelu picia rozciągniętego w czasie.

Ile kofeiny ma yerba mate w porównaniu z kawą?

To pytanie wygląda na proste, ale łatwo odpowiedzieć na nie w sposób, który niewiele mówi o rzeczywistym piciu yerby.

Przy kawie najczęściej analizujemy gotową porcję: espresso, kawę filtrowaną czy napój z ekspresu. W yerba mate większa porcja suszu zostaje w naczyniu i jest ekstrahowana przez wiele kolejnych zalań.

Dlatego trzeba rozróżnić dwie rzeczy:

• ile kofeiny znajduje się w pojedynczym zalaniu yerba mate,
• ile kofeiny wypijesz łącznie podczas wszystkich zalań jednej porcji suszu.

To nie jest to samo. Pierwsze zalanie wykorzystuje tylko część kofeiny dostępnej w suszu. Kolejne porcje nadal ją zawierają.

Na końcową ilość wpływają:

• ilość suszu,
• konkretny surowiec,
• udział liści, patyczków i pyłu,
• rozdrobnienie,
• temperatura wody,
• czas kontaktu z wodą,
• objętość pojedynczych zalań,
• łączna liczba zalań.

Dlatego zestawienie „200 ml kawy kontra 200 ml yerba mate” może być bardzo mylące, jeśli nie wiemy, z którego zalania pochodzi yerba i jaka ilość suszu została wykorzystana.

Jeśli interesują Cię konkretne zestawienia liczbowe, zobacz nasz artykuł ile kofeiny mają kawa, yerba mate, cola i energetyk.

Od czego zależy ekstrakcja kofeiny z yerba mate?

Nie każda yerba oddaje kofeinę i smak w identyczny sposób. Co więcej, nawet ten sam produkt możesz przygotować bardzo różnie.

Ilość suszu

Większa porcja suszu oznacza więcej materiału roślinnego, z którego podczas całej sesji mogą być ekstrahowane składniki. Dlatego niewielka ilość yerby przygotowana jak herbata i tradycyjnie wypełnione matero nie są równoważnymi porcjami.

Temperatura wody

Temperatura wpływa na ekstrakcję i na smak. Do klasycznej yerba mate najczęściej używa się wody około 70–80°C.

Wrzątek nie jest potrzebny. Może bardzo szybko wydobyć mocną goryczkę i cierpkość, przez co napar staje się mniej przyjemny.

Czas kontaktu suszu z wodą

Krótka porcja wody przepływająca przez susz zachowuje się inaczej niż napar pozostawiony na kilka minut.

Dlatego yerba pita tradycyjnie przez bombillę i ta sama yerba przygotowana w dużym zaparzaczu mogą dawać inny smak i inną dynamikę ekstrakcji.

Rozdrobnienie liści

Drobne fragmenty i pył mają większą powierzchnię kontaktu z wodą. Mogą więc szybciej oddawać składniki niż duże kawałki liści.

To jedna z przyczyn, dla których bardzo drobno cięte susze bywają wyjątkowo intensywne już przy pierwszych zalaniach.

Liście, patyczki i pył

Jedna yerba może zawierać sporo patyczków, druga składać się głównie z liści, a trzecia mieć bardzo dużo drobnych frakcji.

Nie powinno się jednak sprowadzać całego tematu do prostego równania „więcej liści = zawsze więcej kofeiny”. W praktyce liczy się konkretny surowiec i metoda przygotowania.

Sposób wykonywania kolejnych zalań

Tradycyjnie yerba mate może być ułożona pod skosem, a woda dolewana w jedno miejsce przy bombilli. Nie moczysz więc od razu całej powierzchni suszu.

Część yerby może pozostawać sucha i być stopniowo włączana do naparu wraz z kolejnymi dolewkami. Pomaga to dłużej zachować charakter suszu.

Czy yerba mate działa dłużej od kawy?

To jedno z najczęściej powtarzanych zdań dotyczących yerba mate. Wymaga jednak dopowiedzenia: nie istnieje specjalna kofeina z yerby, która z definicji działałaby w organizmie dłużej niż kofeina z kawy.

Różnica może pojawić się wcześniej. Jeśli kawę wypijesz w kilka minut, cała przygotowana porcja trafia do Ciebie w krótkim czasie.

Jeżeli natomiast yerba mate będzie zalewana przez godzinę, półtorej albo dłużej, kolejne porcje kofeiny będą wypijane przez cały ten okres.

Właśnie dlatego część osób odbiera sesję z yerba mate inaczej niż szybko wypitą kawę. Nie trzeba tłumaczyć tego tajemniczą „mateiną”. Wystarczy spojrzeć na zegarek i sposób picia.

Czy yerba mate daje bardziej równomierne pobudzenie?

Takie określenie często pojawia się w rozmowach o yerbie, ale najlepiej traktować je jako opis doświadczenia związanego ze sposobem picia, a nie jako właściwość innego rodzaju kofeiny.

Jeżeli kolejne porcje naparu wypijasz w odstępach, nie przyjmujesz całej przygotowanej ilości kofeiny w tej samej chwili.

Może to prowadzić do innego subiektywnego odbioru całej sesji niż po szybko wypitym espresso czy dużej kawie.

Nie oznacza to jednak, że każda yerba zawsze będzie odczuwana łagodniej od każdej kawy. Bardzo duża ilość drobnego suszu wypita szybko może dać zupełnie inne doświadczenie niż niewielka porcja przygotowywana powoli.

Yerba mate zamiast kawy a caffeine crash

Caffeine crash to potoczne określenie wyraźnego spadku pobudzenia pojawiającego się po wcześniejszym działaniu kofeiny.

Nie występuje po każdej kawie i nie można przewidzieć go wyłącznie na podstawie rodzaju napoju. Znaczenie ma wiele czynników związanych z ilością i sposobem spożywania kofeiny.

W kontekście yerba mate ciekawe jest właśnie tempo picia. Jedna przygotowana kawa może zostać wypita w kilka minut. Yerbę możesz podzielić na serię mniejszych porcji i samodzielnie zdecydować, kiedy wykonać następne zalanie.

Nie oznacza to gwarancji, że po yerba mate nie pojawi się późniejszy spadek pobudzenia. Pokazuje jedynie, dlaczego dwa napoje zawierające tę samą kofeinę mogą być odbierane inaczej, gdy pije się je w zupełnie innym tempie.

Temat opisaliśmy szerzej w artykule caffeine crash – kofeinowy zjazd po kawie a yerba mate.

Yerba mate zamiast kolejnej kawy w pracy

Przy biurku szczególnie łatwo zauważyć praktyczną przewagę wielokrotnego zalewania. Po wypiciu kawy, jeśli chcesz kolejną porcję, musisz ponownie uruchomić ekspres, przygotować przelew albo pójść po nowy napój.

Przy yerba mate możesz przygotować jedno naczynie z suszem i termos z wodą. Po wypiciu naparu dolewasz wodę do tej samej yerby.

Możesz wykonywać kolejne zalania podczas dłuższego bloku pracy, spotkań, nauki albo czytania. Nie trzeba przerywać wszystkiego po to, żeby od początku przygotowywać następny napój.

Termos ma tutaj bardzo praktyczne znaczenie. Pozwala utrzymać przygotowaną wodę pod ręką i nie wracać za każdym razem do czajnika.

Yerba mate przy komputerze – jak wygląda jedna sesja?

Nie istnieje jeden obowiązkowy harmonogram. To właśnie możliwość dostosowania tempa jest jedną z zalet tradycyjnego sposobu picia.

Może to wyglądać bardzo prosto:

• przygotowujesz naczynie z yerbą, bombillę i termos,
• robisz pierwsze zalanie,
• wypijasz porcję,
• wracasz do pracy,
• po pewnym czasie wykonujesz następne zalanie,
• obserwujesz, jak zmienia się smak,
• kończysz wtedy, gdy kolejne porcje przestają Ci odpowiadać.

Nie ma potrzeby wypijać całego termosu ani wykorzystywać wszystkich możliwych zalań. To nie wyścig na liczbę dolewek.

A co latem? Yerba mate zamiast kawy w formie tereré

Wielokrotne zalewanie nie musi oznaczać gorącego napoju. Yerba mate można przygotowywać również na zimno jako tereré.

Zasada pozostaje podobna: ten sam susz zalewasz wielokrotnie, ale używasz zimnej wody lub innego zimnego płynu zamiast ciepłej wody.

To sprawia, że również latem yerba może pełnić rolę napoju, który towarzyszy Ci przez dłuższy czas zamiast kolejnej gorącej kawy.

Jeśli chcesz poznać tę metodę dokładniej, zobacz poradnik tereré – yerba mate na zimno.

Jak pić yerba mate zamiast kawy?

Jeżeli chcesz rzeczywiście poczuć różnicę między kawą i yerba mate, dobrze wykorzystać sposób przygotowania charakterystyczny dla yerby.

1. Wsyp yerba mate do naczynia. Jeśli dopiero zaczynasz, możesz użyć mniejszej ilości niż przy klasycznym mocnym przygotowaniu.
2. Przechyl naczynie i ułóż susz pod skosem.
3. Umieść bombillę przy niższej części suszu.
4. Przygotuj wodę o temperaturze około 70–80°C.
5. Dolewaj niewielką porcję wody w jedno miejsce przy bombilli.
6. Wypij napar i wykonaj kolejne zalanie wtedy, kiedy masz ochotę na następną porcję.
7. Powtarzaj, dopóki smak pozostaje dla Ciebie przyjemny.

Nie musisz od razu dążyć do „idealnej techniki”. Najważniejsze jest poznanie smaku, działania bombilli i sposobu, w jaki yerba zmienia się przy kolejnych zalaniach.

Pełną instrukcję znajdziesz tutaj: jak parzyć i pić yerba mate krok po kroku.

Najczęstsze błędy przy przechodzeniu z kawy na yerba mate

Wybór najbardziej gorzkiej yerby na pierwszy raz

Osoba przyzwyczajona do mocnej kawy może założyć, że pierwsza yerba również musi być maksymalnie intensywna. To nie zawsze najlepszy pomysł.

Smak yerba mate jest inny niż smak kawy. Duża goryczka, pył i intensywność mogą na początku utrudnić poznanie napoju.

Zalewanie wrzątkiem

To jeden z najczęstszych błędów. Woda o temperaturze wrzenia potrafi bardzo szybko wydobyć ostrą goryczkę i cierpkość.

Yerba mate najczęściej przygotowuje się wodą około 70–80°C.

Traktowanie yerby jak jednorazowej herbaty

Jeśli zalejesz susz raz, wypijesz i wyrzucisz, pomijasz jedną z najważniejszych cech tradycyjnego picia yerba mate.

Kolejne zalania pokazują, jak zmienia się smak i jak stopniowo wypłukiwany jest susz.

Wypijanie kolejnych zalań na siłę

Wielokrotne zalewanie nie oznacza obowiązku wypicia określonej liczby porcji. Jeśli masz już dość napoju, po prostu kończysz sesję.

Zakładanie, że mocniejszy smak zawsze oznacza więcej kofeiny

Intensywny dymny albo bardzo gorzki profil nie jest laboratoryjnym pomiarem zawartości kofeiny. Smak zależy od wielu innych składników i procesu produkcji.

Jaka yerba mate zamiast kawy na początek?

Nie ma jednej najlepszej yerby dla każdej osoby pijącej kawę. Znacznie ważniejsze jest dopasowanie smaku.

Yerba łagodniejsza

Dobry wybór, jeśli dopiero poznajesz ziołową goryczkę ostrokrzewu paragwajskiego i nie chcesz zaczynać od najbardziej intensywnych suszy.

Yerba klasyczna

Dla osoby, która chce poznać tradycyjny smak bez dodatkowych aromatów. Klasyczne yerby mogą być ziołowe, gorzkie, lekko dymne albo bardziej świeże w zależności od pochodzenia i sposobu produkcji.

Yerba z dużym udziałem liści

Dobry kierunek dla osób szukających zdecydowanego, wyraźnego charakteru suszu. Nie należy jednak zakładać, że każda taka yerba automatycznie będzie najbardziej kofeinowa.

Yerba smakowa

Jeżeli czysta yerba wydaje się zbyt surowa, mieszanka z cytrusami, owocami albo ziołami może ułatwić wejście w ten sposób picia.

Yerba do tereré

Dobry wybór dla osób, które nie szukają kolejnego gorącego napoju i wolą pić yerba mate na zimno.

Czy na początek potrzebujesz matero i bombilli?

Do poznania smaku yerby nie potrzebujesz skomplikowanego wyposażenia. Bombilla jest jednak bardzo charakterystycznym elementem tradycyjnego sposobu picia, bo pozwala oddzielić napar od suszu pozostającego w naczyniu.

Matero lub inne odpowiednie naczynie ułatwia wielokrotne zalewanie i wygodne ułożenie suszu.

Termos staje się szczególnie praktyczny wtedy, kiedy chcesz zabrać yerbę do pracy, na uczelnię albo w podróż. Dzięki niemu woda na kolejne zalania pozostaje pod ręką.

Czy trzeba całkowicie zrezygnować z kawy?

Nie. Hasło „yerba mate zamiast kawy” nie musi oznaczać decyzji zero-jedynkowej.

Możesz nadal lubić espresso rano, a w czasie dłuższej pracy wybrać yerba mate. Możesz pić kawę jednego dnia, a yerbę następnego. Możesz też po prostu zamienić jedną z kolejnych kaw na sesję z mate.

Najciekawsze jest właśnie porównanie obu rytuałów na własnym przykładzie. Jedna szybka porcja i napój przygotowywany etapami to dwa różne sposoby korzystania z kofeiny.

Co jeszcze można pić zamiast kawy?

Yerba mate nie jest jedyną alternatywą. Wyróżnia się jednak charakterystyczną tradycją wielokrotnego zalewania większej porcji suszu.

Herbata

Czarna, zielona, biała i oolong pochodzą z Camellia sinensis i naturalnie zawierają kofeinę. Najczęściej przygotowuje się je jednak z dużo mniejszej ilości suszu niż klasyczną yerba mate.

Nie da się też z góry założyć, że jeden kolor herbaty zawsze ma więcej kofeiny od drugiego. Duże znaczenie ma konkretny produkt i sposób parzenia.

Matcha

Matcha jest sproszkowaną zieloną herbatą. W przeciwieństwie do klasycznego naparu nie odcedzasz liści – przygotowaną porcję proszku wypijasz razem z napojem.

To zupełnie inny model przygotowania niż zarówno kawa, jak i tradycyjna yerba mate.

Guayusa

Guayusa również naturalnie zawiera kofeinę i przygotowywana jest jako napar. Smakiem i sposobem parzenia różni się jednak od klasycznej yerba mate.

Rooibos i napary bez kofeiny

Jeżeli nie zależy Ci na kofeinie, możesz wybrać napój z zupełnie innej grupy. Czysty rooibos naturalnie jej nie zawiera. Podobnie jest z wieloma naparami owocowymi i ziołowymi, o ile w składzie nie ma herbaty, yerba mate lub innego źródła kofeiny.

Zobacz herbaty dostępne w YerbaMarket oraz rooibos bez naturalnej kofeiny.

Yerba mate czy kawa – co wybrać?

Nie ma potrzeby robić z tego pojedynku, w którym jeden napój musi zostać zwycięzcą dla każdego.

Kawa ma swój smak, swoje metody przygotowania i bardzo wygodny model jednej gotowej porcji. Yerba mate oferuje zupełnie inną kulturę picia: duża porcja suszu, bombilla, termos i seria kolejnych zalań.

Jeśli szczególnie odpowiada Ci możliwość rozłożenia napoju na kolejne porcje, yerba mate zamiast kawy jest logiczną alternatywą właśnie ze względu na sposób przygotowania.

Jeśli natomiast lubisz jedną małą porcję przygotowaną szybko i wypitą od razu, kawa może po prostu lepiej pasować do konkretnego momentu.

Najpopularniejsze mity o yerba mate zamiast kawy

Mateina to inna kofeina

Nie. Mateina to potoczne określenie kofeiny występującej w yerba mate. Chemicznie jest to ten sam związek.

Yerba mate zawsze zawiera mniej kofeiny niż kawa

Nie można tak powiedzieć bez określenia porcji i sposobu przygotowania. Jedno zalanie yerby i cała sesja wielokrotnego zalewania to dwie różne rzeczy.

Pierwsze zalanie usuwa całą kofeinę

Nie. Kolejne zalania nadal zawierają kofeinę.

Najbardziej gorzka yerba zawsze ma najwięcej kofeiny

Goryczka nie jest miernikiem kofeiny. Na smak wpływa wiele innych składników oraz sposób produkcji.

Yerba mate zawsze działa dłużej, bo zawiera inną kofeinę

Nie. Jeśli efekt jest odbierany jako bardziej rozłożony w czasie, najbardziej oczywistym wyjaśnieniem jest sposób wielokrotnego zalewania i dłuższy czas picia.

Najczęstsze pytania o yerba mate zamiast kawy

Czy yerba mate ma kofeinę?

Tak. Ostrokrzew paragwajski naturalnie zawiera kofeinę. Podczas przygotowania kofeina przechodzi z suszu do kolejnych porcji naparu.

Czy mateina to inny rodzaj kofeiny?

Nie. Mateina jest zwyczajową nazwą kofeiny występującej w yerba mate.

Czy kofeina z yerba mate uwalnia się wolniej?

Jeśli przez uwalnianie rozumiemy przechodzenie kofeiny z liści do naparu, jest ona ekstrahowana podczas kolejnych zalań. Nie oznacza to natomiast, że istnieje osobna, wolniej wchłaniana kofeina charakterystyczna dla yerby.

Czy pierwsze zalanie yerba mate zawiera całą kofeinę?

Nie. Pierwsze zalanie pobiera tylko część kofeiny. Kolejne porcje nadal ją zawierają.

Czy yerba mate ma więcej kofeiny niż kawa?

Nie ma jednej odpowiedzi dla każdego sposobu przygotowania. Trzeba uwzględnić ilość yerby, rodzaj kawy, temperaturę, objętość wody i liczbę kolejnych zalań.

Czy yerba mate działa dłużej niż kawa?

Nie dlatego, że zawiera inną kofeinę. Jeśli jednak kawę wypijesz szybko, a kolejne zalania yerba mate przez znacznie dłuższy czas, sam okres przyjmowania kofeiny z yerby będzie bardziej rozciągnięty.

Ile razy można zalewać yerba mate?

Nie ma jednej obowiązkowej liczby. Zalewaj tę samą porcję tak długo, jak kolejne napary zachowują smak, który Ci odpowiada.

Czy yerba mate można przygotować bez matero?

Tak, choć tradycyjny sposób z naczyniem i bombillą najlepiej pokazuje charakter wielokrotnego zalewania. Na początek można wykorzystać inne wygodne naczynie, jeśli pozwala na komfortowe picie przez bombillę.

Czy yerba mate można pić na zimno zamiast kawy?

Tak. Tereré wykorzystuje tę samą zasadę wielokrotnego zalewania, ale zamiast ciepłej wody używa się zimnego płynu.

Czy trzeba całkowicie odstawić kawę, żeby pić yerba mate?

Nie. Yerba może zastąpić jedną z kaw albo być alternatywą w dni, w których bardziej odpowiada Ci dłuższa sesja picia.

Czy yerba mate jest dobra dla osób, które lubią kawę z mlekiem?

To zupełnie inny profil smakowy, więc nie należy oczekiwać podobieństwa. Jeśli klasyczna goryczka jest zbyt mocna, lepszym początkiem może być łagodniejsza albo smakowa yerba.

Yerba mate zamiast kawy – najważniejsza różnica

Yerba mate nie zawiera specjalnej, wolniej działającej kofeiny. Kofeina jest taka sama jak w kawie. To sposób przygotowania zmienia całe doświadczenie.

Kawa najczęściej trafia do Ciebie jako jedna gotowa porcja. W yerba mate większa ilość suszu pozostaje w naczyniu i jest ekstrahowana podczas kolejnych zalań.

Pierwsza porcja nie wypłukuje całej kofeiny. Następne nadal zawierają kolejne jej ilości. Z czasem susz staje się coraz bardziej wypłukany, a smak stopniowo słabnie.

Dlatego tempo uwalniania kofeiny z yerba mate ma znaczenie. Jeszcze większe znaczenie ma jednak tempo, w jakim sam wykonujesz i wypijasz kolejne zalania.

Jeżeli model „jedna kawa wypita szybko” przestał Ci odpowiadać, yerba mate daje możliwość sprawdzenia zupełnie innego rytuału – z tą samą kofeiną, ale ekstrahowaną z suszu i wypijaną podczas serii kolejnych porcji naparu.

Popularne poradniki z bloga YerbaMarket

• Caffeine crash – kofeinowy zjazd po kawie? Lepiej pić yerba mate!
• Kombucha z yerba mate – czym różni się od kombuchy z herbaty i jak ją zrobić?
• Ile kofeiny ma Coca-Cola, kawa, energetyk i yerba mate?
• Cola z yerba mate – czym różni się od Coca-Coli i Pepsi?
• British Tea, czyli herbata po angielsku – czym różni się od bawarki?
• Gdzie rośnie argentyńska yerba mate i czym różnią się Misiones i Corrientes?
• Kubek do kawy, herbaty i yerba mate – rodzaje i jak wybrać najlepszy?
• Kubek termiczny długo trzymający ciepło – jak działa, budowa i materiały
• Jaki zestaw startowy yerba mate? Poradnik dla początkujących
• Co pić zamiast kawy? Yerba mate, matcha, guayusa i inne zamienniki