Zioła i naturalne suplementy diety – susz i kapsułki w sklepie zielarskim

Zioła i suplementy diety mogą mieć bardzo różną postać. Suszony liść mięty, kwiat rumianku, owoc dzikiej róży, nasiona chia, cięta kora wilkakory i sproszkowane kłącze kurkumy wyglądają zupełnie inaczej, choć wszystkie są surowcami roślinnymi. Inne rośliny są po przygotowaniu rozdrabniane i trafiają do kapsułek, jak moringa, Brahmi, Arjuna czy Vasaka.

W YerbaMarket znajdziesz zarówno zioła sypkie do przygotowania naparów i wykorzystania w kuchni, jak i naturalne suplementy diety oparte na konkretnych surowcach roślinnych. Obie grupy łączy roślinne pochodzenie, ale różnią się sposobem przygotowania, stopniem rozdrobnienia i formą gotowego produktu.

Ten przewodnik prowadzi od samej rośliny przez zbiór, suszenie, cięcie i mielenie aż po susz, proszek lub kapsułkę. Pokazuje, czym różnią się liście, kwiaty, owoce, nasiona, kora i kłącza, jak przechowywać suszone zioła, na co zwrócić uwagę przy przygotowywaniu naparów i czym w praktyce różnią się zioła sypkie od surowców zamkniętych w kapsułkach.

Zioła sypkie i surowce roślinne

Pod wspólną nazwą „zioła” mieści się znacznie więcej niż suszone zielone liście. W sprzedaży spotykamy różne części roślin, a każda ma własną strukturę, aromat, wygląd i sposób wykorzystania.

Surowcem mogą być między innymi:

• liście,
• kwiaty i kwiatostany,
• owoce,
• nasiona,
• kora,
• korzenie,
• kłącza,
• części nadziemne roślin,
• całe, cięte albo sproszkowane fragmenty roślin.

W ofercie YerbaMarket dobrze widać tę różnorodność. Mięta pieprzowa jest dostępna jako suszony liść, rumianek jako kwiat, dzika róża jako suszony lub sproszkowany owoc, chia jako całe nasiona, wilkakora jako cięta kora, a kurkuma jako sproszkowane kłącze.

Już sama informacja o części rośliny pomaga zrozumieć charakter produktu. Liść mięty wygląda i zachowuje się podczas przygotowania inaczej niż twardy fragment kory czy drobny proszek z kłącza. Dlatego przy poznawaniu nowego surowca dobrze zwracać uwagę nie tylko na gatunek, ale też na wykorzystaną część rośliny.

Liście

Liście należą do najczęściej spotykanych surowców zielarskich. Są stosunkowo cienkie, dlatego po odpowiednim wysuszeniu stają się kruche i łatwo je rozdrobnić.

W YerbaMarket znajdziesz między innymi liście mięty pieprzowej, pokrzywy, szałwii, melisy i papai. Każdy z tych surowców ma własny profil sensoryczny. Mięta jest intensywnie świeża i mentolowa, szałwia bardziej wytrawna i ziołowa, a pokrzywa ma łagodny, roślinny charakter.

Liście mogą pozostać w większych fragmentach albo zostać pocięte. Wielkość cząstek wpływa na wygodę odmierzania, mieszania z innymi składnikami i przygotowania naparu.

Liście spotykamy też w suplementach roślinnych. W przypadku produktu Moringa Himalayan Herbs wykorzystano sproszkowane liście Moringa oleifera. Ten sam rodzaj części rośliny może więc być oferowany jako widoczny susz albo jako drobno rozdrobniony składnik kapsułki.

Kwiaty i kwiatostany

Kwiaty tworzą delikatny i często bardzo aromatyczny susz. Rumianek zachowuje charakterystyczne koszyczki kwiatowe, a kwiat czarnego bzu składa się z drobnych, lekkich elementów. Hibiskus po wysuszeniu ma bardziej zwartą strukturę i intensywną barwę.

Suszone kwiaty można wykorzystywać samodzielnie albo jako składniki mieszanek ziołowych, herbacianych i innych kompozycji naparowych. Ich obecność wpływa na aromat, smak i wygląd samego suszu.

W mieszankach płatki, koszyczki i drobne kwiatostany często pozostają łatwe do rozpoznania jeszcze przed przygotowaniem naparu.

Owoce

Do surowców roślinnych należą też suszone owoce. Dobrym przykładem jest dzika róża. W YerbaMarket występuje zarówno jako suszony owoc, jak i w postaci sproszkowanej.

Inną formę prezentują jagody goji czy suszona miechunka peruwiańska, które pozostają rozpoznawalnymi owocami.

Owoce są zwykle cięższe i bardziej zwarte niż kwiaty czy delikatne liście. Różnią się też profilem smakowym. Obok łagodnych surowców pojawiają się wyraźnie kwaśne, słodkawe albo cierpkie.

Owoce dobrze pokazują też, jak blisko świat ziół łączy się z kuchnią. W zależności od produktu suszony owoc może być składnikiem mieszanki, dodatkiem kulinarnym albo produktem używanym samodzielnie.

Nasiona

Nasiona pokazują, jak szeroka jest grupa surowców roślinnych. W YerbaMarket przykładem są całe nasiona chia oraz całe ziarno ostropestu plamistego.

Nasiona chia po kontakcie z płynem tworzą charakterystyczną żelową otoczkę. Z tego powodu wykorzystuje się je między innymi w puddingach, owsiankach, koktajlach i deserach.

W przeciwieństwie do wielu suszonych liści czy kwiatów nie są produktem kojarzonym przede wszystkim z klasycznym naparem. Pokazuje to, że oferta surowców roślinnych wykracza poza rośliny przeznaczone wyłącznie do zaparzania.

Kora

Kora ma zupełnie inną strukturę niż delikatny susz liściowy. Jest twardsza i grubsza, dlatego często występuje w postaci ciętej albo sproszkowanej.

W kategorii ziół sypkich YerbaMarket znajdziesz między innymi wilkakorę, catuabę i muira puama w formie ciętej kory.

Kora pojawia się też w suplementach Himalayan Herbs. Produkt Arjuna zawiera sproszkowaną korę Terminalia arjuna zamkniętą w kapsułce z celulozy roślinnej.

Ten sam rodzaj części rośliny może więc trafić do sprzedaży jako widoczne, cięte fragmenty albo drobno zmielony surowiec.

Korzenie i kłącza

Wśród produktów sypkich są też surowce pochodzące z podziemnych części roślin. YerbaMarket oferuje między innymi cięty korzeń żeń-szenia syberyjskiego i sproszkowany korzeń maca.

Osobną grupę tworzą kłącza. Kurkuma, czyli Curcuma longa, jest rośliną kłączową z rodziny imbirowatych. To właśnie kłącze jest suszone i mielone na charakterystyczny żółty proszek.

Sproszkowana kurkuma ma ziemisty, korzenny i lekko gorzkawy profil. Jest silnie związana z kuchniami Azji i nadaje wyrazisty kolor ryżowi, sosom, zupom, marynatom i mieszankom przyprawowym typu curry. Więcej praktycznych zastosowań znajdziesz w artykule kurkuma i jej właściwości do wykorzystania w kuchni.

W YerbaMarket Curcuma longa występuje zarówno jako sproszkowane kłącze przeznaczone do zastosowań kulinarnych, jak i jako składnik suplementu w kapsułkach.

Zioła całe, cięte i sproszkowane

Po przygotowaniu i wysuszeniu surowiec może pozostać niemal w pierwotnej formie albo zostać rozdrobniony. Stopień rozdrobnienia wpływa na wygląd, teksturę i sposób wykorzystania produktu.

Surowiec cały lub w dużych fragmentach

W większym fragmencie łatwo rozpoznać budowę rośliny. Widać kształt owocu, nasiona, liścia czy fragmentu kwiatu. Przykładami z oferty YerbaMarket są całe nasiona chia, całe ziarno ostropestu oraz suszone owoce.

Większy rozmiar fragmentów nie oznacza, że dana forma jest jakościowo lepsza od surowca rozdrobnionego. To po prostu inny sposób przygotowania produktu.

Zioła cięte

Cięcie rozdrabnia materiał na mniejsze fragmenty bez zamieniania go w proszek. Forma ta jest często spotykana przy liściach, zielu i korze.

W ofercie YerbaMarket w takiej postaci występują między innymi pokrzywa, trawa cytrynowa, szałwia, wilkakora, catuaba i muira puama.

Rozdrobniony susz jest wygodny do odmierzania, pakowania, mieszania z innymi składnikami i przygotowania zgodnie z przeznaczeniem konkretnego produktu.

Zioła sproszkowane

Dalsze mielenie zmienia materiał roślinny w proszek. W tej postaci w YerbaMarket znajdziesz między innymi kurkumę, acerolę, dziką różę, maca i ashwagandhę. Sproszkowane surowce występują też w części suplementów Himalayan Herbs.

Cięcie i mielenie naruszają strukturę materiału roślinnego. W przypadku aromatycznych ziół rozdrobnienie ułatwia uwalnianie zapachu. Łatwo zauważyć to po roztarciu w dłoniach liścia mięty czy szałwii.

Sproszkowany surowiec ma też inną teksturę. Może równomiernie mieszać się z potrawą, tworzyć zawiesinę w płynie albo częściowo osiadać na dnie. Nie każdy proszek roślinny rozpuszcza się w wodzie.

Cały surowiec, forma cięta i proszek odpowiadają różnym sposobom wykorzystania. Każda z nich może być odpowiednia dla innego produktu i innego zastosowania.

Od zbioru do opakowania – suszenie ziół

Suszenie polega na usunięciu znacznej części wody znajdującej się w świeżym materiale roślinnym. Pozwala przygotować liście, kwiaty, nasiona i inne części roślin do przechowywania oraz dalszego wykorzystania.

Szczegóły procesu zależą od gatunku i rodzaju surowca. Inaczej zachowują się cienkie liście, inaczej kwiaty, a jeszcze inaczej grube owoce, kora czy kłącza.

W przypadku wielu ziół liściowych przeznaczonych do suszenia zbiór wykonuje się po wyschnięciu porannej rosy. Przy zbiorze ważne jest ograniczenie niepotrzebnego uszkadzania materiału roślinnego.

Po zebraniu surowiec jest przygotowywany do suszenia. W zależności od rośliny może być oczyszczany, selekcjonowany i rozkładany w sposób umożliwiający sprawne odprowadzanie wilgoci.

Podczas suszenia istotne są:

• temperatura dopasowana do rodzaju surowca,
• sprawne odprowadzanie wilgoci,
• przepływ powietrza,
• ograniczenie długiej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne,
• dokładne wysuszenie materiału przed przechowywaniem.

Temperatura podczas suszenia

Zbyt wysoka temperatura może pogarszać aromat suszonych ziół. W przypadku domowych suszarek do ziół Oregon State University podaje jako punkt odniesienia zakres 95–115°F, czyli około 35–46°C, a przy wysokiej wilgotności otoczenia dopuszcza temperaturę do około 52°C.

Nie jest to jednak uniwersalna instrukcja dla każdego surowca roślinnego. Parametry zależą od gatunku, części rośliny, urządzenia i konkretnego procesu.

Wilgotność i przepływ powietrza

Ruch powietrza pomaga odprowadzać wilgoć z powierzchni suszonego materiału. Ma to szczególne znaczenie przy delikatnych liściach o stosunkowo dużej zawartości wody.

Mięta i melisa należą do roślin, które powinny wysychać sprawnie. Zbyt długo utrzymująca się wilgoć nie sprzyja prawidłowemu przechowywaniu materiału roślinnego.

Światło i kolor suszu

Suszenie bezpośrednio na słońcu nie jest zalecane dla wielu aromatycznych ziół, ponieważ może wpływać na ich barwę i smak. Podobna zasada przydaje się później podczas przechowywania.

Zmiany koloru łatwo zauważyć zwłaszcza przy zielonych liściach i intensywnie zabarwionych kwiatach. Dobrze przechowywany susz powinien być chroniony przed niepotrzebnym działaniem światła, ciepła i wilgoci.

Cięcie i mielenie po suszeniu

Po wysuszeniu część surowców jest dalej rozdrabniana. Zakres tego procesu zależy od tego, czy gotowym produktem ma być widoczny susz, mieszanka, proszek kulinarny czy materiał przeznaczony do kapsułki.

Cięcie pozwala uzyskać mniejsze fragmenty, przy których nadal widać strukturę materiału roślinnego.

Mielenie prowadzi do powstania proszku. Tak przygotowywane są między innymi niektóre przyprawy i składniki suplementów.

W YerbaMarket dobrze pokazują to konkretne produkty:

• kurkuma – sproszkowane kłącze,
• Moringa – sproszkowane liście w kapsułkach,
• Arjuna – sproszkowana kora w kapsułkach,
• Brahmi – sproszkowana Bacopa monnieri,
• Vasaka – sproszkowane liście,
• Triphala – sproszkowana kompozycja trzech owoców.

Stopień mielenia wpływa na teksturę gotowego produktu. Drobny proszek łatwiej równomiernie połączyć z innymi składnikami, natomiast grubsza frakcja pozostaje bardziej wyczuwalna.

Przechowywanie suszonych ziół

Po wysuszeniu największe znaczenie mają ochrona przed wilgocią, wysoką temperaturą, intensywnym światłem i długim kontaktem z powietrzem.

W domu najlepiej przechowywać zioła:

• w szczelnie zamkniętym opakowaniu,
• w suchym miejscu,
• z dala od kuchenki, piekarnika i innych źródeł ciepła,
• poza bezpośrednim światłem słonecznym,
• zgodnie z informacją podaną przez producenta.

Dobrym miejscem jest zamykana szafka kuchenna położona z dala od źródeł ciepła i pary. Mniej odpowiednia będzie półka tuż przy kuchence, zlewie lub stale nasłonecznionym oknie.

Szczególnie łatwo zauważyć zmiany przy mocno aromatycznych surowcach. Mięta czy szałwia pozostawione długo w otwartym opakowaniu stopniowo tracą intensywność zapachu.

Proszki wymagają równie starannego zamykania opakowania. Przy każdym konkretnym produkcie pierwszeństwo mają warunki przechowywania podane na jego etykiecie.

Zioła do naparów

Napar jest jednym z najpopularniejszych sposobów wykorzystania suszonych liści, kwiatów i niektórych innych surowców roślinnych.

W YerbaMarket znajdziesz między innymi miętę, rumianek, pokrzywę, melisę, szałwię, trawę cytrynową, gojnik, kwiat czarnego bzu, hibiskus i suszone liście papai.

Nie wszystkie przygotowuje się identycznie. Delikatny liść zachowuje się w wodzie inaczej niż twardy fragment kory, owoc czy nasiono. Znaczenie ma też wielkość i stopień rozdrobnienia surowca.

Nie ma więc jednej uniwersalnej proporcji ani czasu odpowiedniego dla wszystkich ziół. Przy konkretnym produkcie najlepiej korzystać ze sposobu przygotowania podanego na opakowaniu lub karcie produktu. Jeśli interesują Cię napary przygotowywane bez gorącej wody, zobacz jakie zioła można przygotować jako cold brew.

Do drobnego suszu wygodny jest zaparzacz z odpowiednio gęstym sitkiem. Więcej o różnych rozwiązaniach znajdziesz w naszym przewodniku po zaparzaczach do herbaty, yerba mate i ziół.

Smak, aromat i kolor ziołowych naparów

Zioła można wybierać podobnie jak herbatę – kierując się przede wszystkim własnymi preferencjami smakowymi i aromatycznymi.

• Mięta pieprzowa ma świeży, charakterystycznie mentolowy profil.
• Rumianek daje łagodny, kwiatowy i lekko ziołowy aromat.
• Pokrzywa ma wyraźnie roślinny, zielony charakter.
• Trawa cytrynowa wyróżnia się świeżym, cytrusowym aromatem.
• Hibiskus daje wyrazisty, kwaskowy profil i intensywny czerwony kolor.
• Kurkuma ma profil ziemisty, korzenny i intensywnie żółtą barwę.

Stopień rozdrobnienia również wpływa na sposób, w jaki odbieramy aromat. Cięcie lub roztarcie aromatycznych liści narusza ich strukturę i uwalnia zapach.

Własne mieszanki pozwalają łączyć różne profile. Mięta może nadać kompozycji świeżość, hibiskus kwaskowość i kolor, a trawa cytrynowa cytrusowe tło.

Zioła i surowce roślinne w kuchni

Nie wszystkie produkty z działu ziół służą przede wszystkim do zaparzania. Część ma naturalne miejsce w codziennym gotowaniu.

Kurkuma jest klasycznym przykładem surowca kulinarnego. Sproszkowane kłącze można dodawać do sosów, ryżu, zup, warzyw, marynat i mieszanek przyprawowych. Jest też jednym ze składników odpowiadających za charakterystyczny żółty kolor wielu mieszanek curry.

Trawa cytrynowa jest popularnym składnikiem kuchni Azji Południowo-Wschodniej. Jej cytrusowy aromat pasuje do bulionów, zup, sosów, dań z warzywami i napojów.

Miętę wykorzystuje się w chłodnych napojach, deserach, sałatkach i sosach.

Nasiona chia po połączeniu z płynem nabierają żelowej konsystencji, dlatego sprawdzają się w puddingach, koktajlach i owsiankach. Można dodawać je też do wypieków.

Suszone owoce mogą trafiać do deserów, mieszanek i napojów. W ten sposób dział zielarski łączy surowce do naparów, produkty przyprawowe i inne składniki używane w kuchni.

Pojedyncze zioła i mieszanki

Produkt jednoskładnikowy pozwala poznać smak i aromat konkretnego surowca bez dodatków. Może to być sama mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia, hibiskus czy kurkuma.

Taka forma jest praktyczna, gdy chcesz samodzielnie zdecydować, z czym połączysz wybrany składnik albo po prostu poznać jego charakter bez innych aromatów w tle.

Mieszanki łączą kilka składników i budują bardziej złożony profil smakowy i aromatyczny. Jedne kompozycje są świeże i cytrusowe, inne kwiatowe, owocowe albo wytrawnie ziołowe.

Forma sypka pozwala też samodzielnie komponować własne mieszanki z produktów, których przeznaczenie na to pozwala.

Zioła w kapsułkach

Przygotowany surowiec roślinny może być również składnikiem suplementu diety.

Zgodnie z unijną definicją suplement diety jest środkiem spożywczym przeznaczonym do uzupełniania normalnej diety i sprzedawanym w odmierzanych formach. Jedną z takich form są kapsułki.

W linii Himalayan Herbs dostępnej w YerbaMarket znajdują się produkty oparte na konkretnych gatunkach roślin lub kompozycjach kilku surowców. Osobno opisaliśmy też zioła ajurwedyjskie w kapsułkach i różnice między moringą, Brahmi, Guduchi, Arjuną, Vasaką i Triphalą.

Należą do nich między innymi:

• Moringa oleifera,
• Arjuna,
• Brahmi,
• Guduchi,
• Vasaka,
• Triphala,
• kurkuma.

Przy wyborze konkretnego suplementu najlepiej sprawdzić pełny skład produktu, nazwę botaniczną gatunku i część rośliny wykorzystaną przez producenta. Nie każdy produkt roślinny ma tę samą formę surowca.

Zioła sypkie i kapsułki – praktyczne różnice

Zioła sypkie i surowce zamknięte w kapsułkach odpowiadają innym sposobom korzystania z produktu.

Obie formy mogą wykorzystywać podobne części roślin: liście, korę, kłącza czy owoce. Różnica dotyczy przede wszystkim sposobu przygotowania gotowego produktu i jego późniejszego użycia.

Moringa oleifera – sproszkowane liście

Moringa oleifera, czyli moringa olejodajna, jest gatunkiem drzewa z rodziny moringowatych. Według Plants of the World Online jej naturalny zasięg obejmuje obszar od północno-wschodniego Pakistanu po północno-zachodnie Indie. Obecnie jest szeroko uprawiana w regionach tropikalnych.

Moringa ma pierzaste liście złożone z wielu drobnych listków, jasne – białe lub kremowe – kwiaty i długie owoce.

W Moringa oleifera Himalayan Herbs wykorzystano 100% sproszkowanych liści Moringa oleifera. Kapsułka jest wykonana z celulozy roślinnej.

W tym produkcie informacja o gatunku i użytej części rośliny jest więc bardzo konkretna: surowcem są liście moringi, a nie inna część drzewa.

Brahmi – Bacopa monnieri

Brahmi to nazwa używana w odniesieniu do produktu zawierającego Bacopa monnieri, czyli bakopę drobnolistną.

Bacopa monnieri należy do rodziny babkowatych. Jest niewielką rośliną zielną o pędach mogących pokładać się i płożyć. Występuje w tropikach i subtropikach, a opisy botaniczne wskazują na jej związek z wilgotnymi siedliskami, między innymi brzegami cieków i terenami podmokłymi.

W Brahmi Himalayan Herbs skład określono jako sproszkowaną Bacopa monnieri. Kapsułka jest wykonana z celulozy roślinnej.

Nazwa botaniczna jest tu szczególnie pomocna, ponieważ jednoznacznie identyfikuje gatunek znajdujący się w produkcie.

Arjuna – sproszkowana kora Terminalia arjuna

Terminalia arjuna jest drzewem z rodziny trudziczkowatych. Plants of the World Online podaje jego naturalny zasięg od subkontynentu indyjskiego po Mjanmę.

W Arjuna Himalayan Herbs wykorzystano 100% sproszkowanej kory Terminalia arjuna. Kapsułka jest wykonana z celulozy roślinnej.

W porównaniu z moringą różni się więc nie tylko gatunek, ale też wykorzystana część rośliny: w morindze są to liście, a w Arjunie kora.

Guduchi – Tinospora cordifolia

Guduchi, spotykane też pod zapisem Gudichi, jest nazwą związaną z gatunkiem Tinospora cordifolia.

Według Plants of the World Online jest to liana z rodziny miesięcznikowatych, której naturalny zasięg rozciąga się od subkontynentu indyjskiego po Indochiny. Gatunek jest związany przede wszystkim z wilgotnym klimatem tropikalnym.

W Guduchi Himalayan Herbs jako składnik podano nadziemne części Tinospora cordifolia. Kapsułka jest wykonana z celulozy roślinnej.

W tym przypadku karta produktu nie określa surowca jako ekstraktu, dlatego najprecyzyjniej trzymać się informacji o nadziemnych częściach rośliny.

Vasaka – liście Justicia adhatoda

Vasaka, czyli wasak indyjski, to Justicia adhatoda z rodziny akantowatych. Plants of the World Online podaje naturalny zasięg tego gatunku od Afganistanu po Indochiny i opisuje go jako krzew lub drzewo.

W Vasaka Himalayan Herbs znajdują się sproszkowane liście Justicia adhatoda. Kapsułka jest wykonana z celulozy roślinnej.

Podobnie jak przy morindze, skład wskazuje więc dokładnie zarówno gatunek, jak i wykorzystaną część rośliny.

Triphala – kompozycja trzech owoców

Triphala różni się od produktów opartych na jednym gatunku. Jej nazwa jest związana z kompozycją trzech owoców.

W Triphala Himalayan Herbs znajdują się:

• Phyllanthus emblica,
• Terminalia bellirica,
• Terminalia chebula.

Na karcie produktu pojawiają się też nazwy Amalaki, Bibhitaki i Haritaki. Sproszkowana kompozycja jest zamknięta w kapsułce z celulozy roślinnej.

Triphala jest więc przykładem produktu, w którym w jednej kapsułce połączono surowce pochodzące z trzech różnych gatunków.

Kurkuma w proszku i kapsułkach

Kurkuma dobrze łączy część artykułu poświęconą ziołom sypkim z suplementami. Podstawą obu produktów jest gatunek Curcuma longa.

Curcuma longa należy do rodziny imbirowatych i jest rośliną kłączową. Plants of the World Online ujmuje ją jako kultygen związany z południowo-zachodnimi Indiami, przy czym dokładna historia jej pochodzenia i udomowienia nie jest całkowicie jednoznaczna.

W kategorii ziół sypkich znajduje się kurkuma – 100% sproszkowane kłącze. To forma przeznaczona do wykorzystania jako przyprawa i składnik potraw.

Osobno dostępna jest kurkuma Himalayan Herbs w kapsułkach. Aktualna karta produktu jako składnik podaje sproszkowane kłącze ostryżu długiego, a kapsułkę wykonano z celulozy roślinnej.

Sypki produkt jest wygodny w kuchni, natomiast kapsułka odpowiada innemu sposobowi użycia tego samego rodzaju surowca. Nie ma potrzeby wartościowania jednej formy względem drugiej.

Nazwy zwyczajowe i botaniczne ziół

Rośliny mogą mieć po kilka nazw zwyczajowych, regionalnych i tradycyjnych. Dlatego w opisach surowców bardzo pomocne są łacińskie nazwy botaniczne.

Przykładowo:

• moringa olejodajna – Moringa oleifera,
• Brahmi – Bacopa monnieri,
• Arjuna – Terminalia arjuna,
• Guduchi – Tinospora cordifolia,
• Vasaka – Justicia adhatoda,
• kurkuma – Curcuma longa,
• mięta pieprzowa – Mentha × piperita,
• pokrzywa zwyczajna – Urtica dioica.

Nazwa zwyczajowa ułatwia rozmowę o roślinie, a nazwa botaniczna pozwala dokładniej określić gatunek. Jest to szczególnie przydatne przy surowcach pochodzących z innych regionów świata, gdzie obok oznaczenia łacińskiego funkcjonują lokalne nazwy takie jak Brahmi, Guduchi, Amalaki, Bibhitaki czy Haritaki.

Zioła z Europy, Azji i Ameryki Południowej

Współczesny sklep zielarski skupia surowce związane z bardzo różnymi częściami świata. Obok roślin dobrze znanych w Polsce znajdziemy gatunki charakterystyczne dla Azji Południowej czy Ameryki Południowej.

Europa

Mięta, rumianek, pokrzywa, szałwia, melisa czy czarny bez są mocno obecne w europejskiej kulturze naparów i kuchni. To rośliny dobrze rozpoznawalne po wyglądzie, zapachu i smaku.

Azja

Kurkuma, moringa, Brahmi, Arjuna, Guduchi, Vasaka i składniki Triphali kierują uwagę przede wszystkim w stronę Azji Południowej i sąsiednich regionów.

Różnorodność dotyczy nie tylko gatunków. W jednym produkcie wykorzystywane są liście, w innym kora, części nadziemne, kłącze albo kompozycja kilku owoców.

Ameryka Południowa

Najbardziej charakterystycznym dla YerbaMarket przykładem jest yerba mate, czyli produkt powstający z ostrokrzewu paragwajskiego – Ilex paraguariensis.

Naturalny zasięg tego gatunku obejmuje obszary Brazylii, północno-wschodniej Argentyny, Paragwaju i Urugwaju. Yerba mate jest przygotowywana z liści, a zależnie od rodzaju produktu w suszu mogą znajdować się też fragmenty gałązek i pył.

Wśród innych surowców związanych z tym kontynentem w ofercie pojawiają się rośliny takie jak maca, miechunka peruwiańska czy muira puama.

Zioła jako dodatki do yerba mate

Yerba mate sama jest suszonym i rozdrobnionym surowcem roślinnym, dlatego naturalnie łączy się z innymi suszonymi roślinami.

W gotowych mieszankach yerba mate spotyka się między innymi:

• miętę,
• werbenę cytrynową,
• poleo,
• inne aromatyczne liście,
• kwiaty,
• owoce,
• skórki owocowe.

Mięta wnosi świeże, mentolowe nuty, a werbena cytrynowa wyraźny cytrusowy aromat. Owoce i kwiaty pozwalają budować bardziej złożone profile smakowe.

Do klasycznej yerba mate można też samodzielnie dodawać odpowiednie zioła sypkie i tworzyć własne kompozycje smakowe. Konkretne przykłady mięty, werbeny cytrynowej, poleo, boldo i innych dodatków znajdziesz w przewodniku zioła jako dodatek do suszu yerba mate.

Sklep zielarski online – zioła w różnych formach

Dział Zioła w YerbaMarket obejmuje kilka różnych grup produktów roślinnych.

Znajdziesz tu między innymi:

• zioła sypkie,
• suszone liście i kwiaty,
• owoce i nasiona,
• korę i korzenie,
• sproszkowane surowce,
• mieszanki,
• herbatki ziołowe,
• suplementy diety w kapsułkach.

Osoba szukająca suszu do naparu może wybrać między innymi miętę, rumianek, pokrzywę, melisę czy gojnik. W kuchni sprawdzą się produkty takie jak sproszkowana kurkuma, trawa cytrynowa i nasiona chia. Osobną grupę stanowią suplementy Himalayan Herbs z moringą, Brahmi, Arjuną, Guduchi, Vasaką, Triphalą i kurkumą.

Łączy je roślinne pochodzenie, ale poszczególne produkty różnią się gatunkiem, wykorzystaną częścią rośliny, stopniem rozdrobnienia i sposobem użycia.

Jak wybierać zioła sypkie?

Przy wyborze najlepiej zacząć od sposobu użycia. Jeśli interesuje Cię napar, sprawdź, czy dany produkt jest przeznaczony do zaparzania i jak producent zaleca go przygotować.

Do kuchni warto dopasować formę do potrawy. Sproszkowaną kurkumę łatwo wymieszać z sosem lub ryżem, trawa cytrynowa dobrze oddaje aromat w zupach i innych płynnych daniach, a mięta może trafić do napojów i deserów.

Znaczenie ma też profil sensoryczny. Mięta jest świeża i mentolowa, hibiskus kwaskowy, rumianek kwiatowy, trawa cytrynowa cytrusowa, a kurkuma ziemista i korzenna.

Możesz też zwrócić uwagę na stopień rozdrobnienia. Duże fragmenty pozwalają łatwo obejrzeć strukturę surowca, cięty materiał jest wygodny do odmierzania, a proszek sprawdza się tam, gdzie ma zostać wymieszany z innymi składnikami.

Jeśli lubisz komponować własne napary, forma sypka daje dużą swobodę w dobieraniu odpowiednich składników i ich proporcji.

Jak wybierać suplement roślinny?

Przy produktach w kapsułkach najlepiej zacząć od pełnego składu.

Sprawdź:

• nazwę rośliny,
• nazwę botaniczną,
• wykorzystaną część rośliny,
• czy produkt opiera się na jednym gatunku, czy na kompozycji,
• materiał zastosowany do wykonania kapsułki,
• pozostałe informacje podane przez producenta.

W przypadku Himalayan Herbs już lista składników pozwala często szybko ustalić, jaki surowiec znajduje się w produkcie.

Moringa zawiera sproszkowane liście Moringa oleifera. Arjuna – sproszkowaną korę Terminalia arjuna. Vasaka – sproszkowane liście Justicia adhatoda. W Guduchi podano nadziemne części Tinospora cordifolia, a Triphala jest kompozycją trzech gatunków.

Takie informacje są bardziej użyteczne niż sama ogólna nazwa „suplement roślinny”.

Zioła w codziennej kuchni i kulturze naparów

Zioła nie tworzą osobnego świata oderwanego od zwykłego jedzenia i napojów.

Mięta trafia do naparów, chłodnych napojów i deserów. Kurkuma do dań i mieszanek przyprawowych. Trawa cytrynowa do kuchni Azji Południowo-Wschodniej. Chia do śniadań i deserów. Hibiskus do wyrazistych czerwonych naparów.

Obok nich pojawiają się mniej znane w Polsce gatunki, których nazwy pochodzą z innych języków i kultur. Moringa, Brahmi, Guduchi czy Arjuna pokazują, jak szeroka może być współczesna oferta zielarska.

W jednym dziale spotykają się więc dobrze znany liść mięty, kora wilkakory, sproszkowane kłącze kurkumy, całe nasiona chia i roślinne surowce zamknięte w kapsułkach.

FAQ – zioła i suplementy diety

Czym są zioła sypkie?

To przygotowane surowce roślinne oferowane w formie całej, ciętej lub sproszkowanej. Mogą to być liście, kwiaty, owoce, nasiona, kora, korzenie, kłącza i inne części roślin.

Czy wszystkie zioła sypkie przygotowuje się jako napar?

Nie. Część produktów jest przeznaczona do naparów, inne wykorzystuje się przede wszystkim w kuchni. Sposób użycia zależy od konkretnego produktu.

Czym różnią się zioła całe, cięte i mielone?

Różnią się stopniem rozdrobnienia. Cały surowiec zachowuje większe fragmenty rośliny, cięty jest podzielony na mniejsze kawałki, a mielony ma postać proszku.

Jak przechowywać suszone zioła?

Najlepiej w szczelnie zamkniętym opakowaniu, w suchym miejscu, z dala od mocnego światła i źródeł ciepła. Przy konkretnym produkcie należy kierować się też informacjami podanymi przez producenta.

Czy zioła mogą występować w kapsułkach?

Tak. Przygotowany surowiec roślinny może stanowić składnik suplementu w kapsułkach. Taką formę mają między innymi produkty Himalayan Herbs dostępne w YerbaMarket.

Czy suplement roślinny musi zawierać ekstrakt?

Nie. Forma składnika zależy od konkretnego produktu. W linii Himalayan Herbs znajdują się między innymi produkty oparte na sproszkowanych liściach, sproszkowanej korze i innych przygotowanych surowcach roślinnych.

Co oznacza Brahmi?

W przypadku produktu Himalayan Herbs Brahmi oznacza Bacopa monnieri, czyli bakopę drobnolistną.

Co to jest Triphala?

Triphala jest kompozycją trzech surowców roślinnych: Phyllanthus emblica, Terminalia bellirica i Terminalia chebula. Nazwy tradycyjne używane dla tych składników to Amalaki, Bibhitaki i Haritaki.

Czy kurkuma występuje w różnych formach?

Tak. W YerbaMarket Curcuma longa występuje między innymi jako sproszkowane kłącze przeznaczone do zastosowań kulinarnych i jako składnik produktu w kapsułkach.

Czym różnią się zioła sypkie od kapsułek?

Zioła sypkie można wykorzystać zgodnie z przeznaczeniem produktu do przygotowania naparu, w kuchni albo do własnych kompozycji. Kapsułki zawierają przygotowany surowiec w gotowej, odmierzanej formie.

Co daje nazwa botaniczna rośliny?

Pozwala dokładnie określić gatunek. Jest szczególnie przydatna przy roślinach mających kilka nazw zwyczajowych, lokalnych lub tradycyjnych.

Czy każde zioło można wykorzystać w kuchni?

Nie. Sposób użycia zależy od konkretnego surowca i produktu. Kurkuma, mięta, trawa cytrynowa czy nasiona chia mają popularne zastosowania kulinarne, ale przy innych produktach najlepiej sprawdzić informacje producenta.

Czy zioła można mieszać samodzielnie?

Produkty przeznaczone do naparów lub zastosowań kulinarnych można łączyć w kompozycje smakowe, jeśli odpowiada to sposobowi użycia poszczególnych składników. Dobrym punktem wyjścia są dobrze znane aromaty, na przykład mięta, hibiskus czy trawa cytrynowa.

Zioła w wielu formach

Liść mięty, kwiat rumianku, owoc dzikiej róży, nasiona chia, kora wilkakory, sproszkowane kłącze kurkumy i liście moringi w kapsułkach wyglądają zupełnie inaczej, choć wszystkie należą do szerokiego świata surowców roślinnych.

Niektóre wykorzystujemy do naparów, inne w kuchni. Część pozostaje w większych fragmentach, część jest cięta, a inne surowce mieli się na proszek i wykorzystuje jako składnik kolejnego produktu.

Przy wyborze najlepiej zwracać uwagę na gatunek rośliny, wykorzystaną część, stopień rozdrobnienia i formę gotowego produktu. Te informacje pozwalają szybko zorientować się, co znajduje się w opakowaniu i jak dany produkt jest przeznaczony do użycia.

W dziale ziół YerbaMarket spotykają się różne formy surowców – od klasycznych ziół sypkich i składników kulinarnych po suplementy roślinne w kapsułkach.

Popularne poradniki z bloga YerbaMarket