Lipa (Tilia)

Lipa (Tilia)
Jest to duże drzewo z rodziny Lipowatych (Tiliaceae), występujące powszechnie w całej Europie aż po Ural, często w dużych zespołach twrzorząc całe lasy (na południu Uralu i Baszkirii)
W Polsce występują dwa gatunki lipy:
Tilia cordata - lipa drobnolistna - drzewo do 25 m wysokości
oraz
Tilia platyphyllos - lipa szerokolistna (kwitnie trochę wcześniej) - drzewo dorastające do 30 m wysokości. Obydwa gatunki są roślinami miododajnymi.
Surowcem jest kwiatostan -
Inflorescentia Tiliae, który zbiera się pod koniec czerwca i w lipcu w czasie suchej pogody. *

Lipa jest jedną z najważniejszych roślin w kulturze i wierzeniach Słowian. W Polsce dawnej dwory i wsie posiadały swoje uświęcone lipy, aleje lipowe. W czasach przedchrześcijańskich lipa poświęcona była Światowidowi. Lipa to drzewo święte, sprowadzające szczęście, nieprzyjazne złym duchom, czarownicom. Często używano drewna lipowego, kwiecia do wypędzania złych mocy.**
W medycynie ludowej herbatę z kwiatów lipy stosowano w przypadku kaszlu, przeziębienia lub grypy, pomagała też na poty i duszności. Lekarstwem na przeziębienie było także łyko zeskrobane z lipy i ugotowane z mlekiem. Okłady z kory lipowej wygotowanej w słodkim mleku robiono na blednicę i dymnicę.
Kwiatem lipy leczono konwulsje, paraliż i zawroty głowy. Żeby wyleczyć
chorego pozbawionego zmysłów, należało go obwiązać powrozem z łyka lipowego poświęconego wodą święconą.**

Działanie według dr Henryka Różańskiego. Kwiatostan lipy łagodzi skurcze i bóle, pobudza wydzielanie soku żołądkowego, wzmaga wydzielanie moczu i potu, uodparnia organizm na choroby, przyśpiesza wyzdrowienie; działa osłaniająco, uspokajająco, przeciwzapalnie, żółciopędnie, przeciwgorączkowo, odkażająco, wykrztuśnie i przeciwzapalnie; reguluje wypróżnienia, odtruwa organizm ze szkodliwych metabolitów i substancji obcego pochodzenia.
Wskazania: bóle brzucha, wzdęcia, zaparcia, skąpomocz, kamica moczowa, gorączka, przeziębienie, choroby zakaźne i skórne, skurcze jelit, żołądka i dróg żółciowych, kamica żółciowa (+ inne zioła), nieżyt układu oddechowego, zapalenie krtani i gardła, chrypka, kaszel, nieżyt jelit i żołądka, choroba wrzodowa, obniżona odporność na choroby, biegunka, stany zapalne układu moczowego, niedostateczne wydzielanie żółci, bezsenność, zdenerwowanie. Zewnętrznie (nasiadówki, płukanki, przemywanie, okłady): zapalenie spojówek, stany zapalne, ropne i zakażeniowe gałki ocznej, opuchnięcie i przemęczenie oczu, stany zapalne pochwy i warg sromowych, upławy (pić napar z pokrzywy i lipy!), suchość skóry, włosów i warg, rany, czyraki, owrzodzenia.***
Skórę rozjaśnia regularne przemywanie jej nalewką lub naparem z lipy. Bardzo wrażliwą skórę, nie tolerującą mydła i mleczka kosmetycznego można przemywać olejem lipowym lub mlekiem z dodatkiem naparu lipowego (w proporcji 1:1), albo też mlekiem, w którym zaparzono kwiat lipowy. Potem należy delikatnie wklepać w skórę krem lipowo-rumiankowo-nagietkowy.

Sposób użycia:
Napar: 2 łyżki kwiatów lub liści zalać 2 szkl. wrzącej wody lub gorącego mleka; odstawić na 20 minut; przecedzić. Pić 4-6 razy dz. po 100-150 ml.
Nalewka lipowa: kiedyś była lekiem popularnym i szeroko stosowanym, obecnie rzadko. Przyrządza się ją poprzez zalanie świeżych lub suchych kwiatów alkoholem o temp. pokojowej lub 40o C ; wytrawia 14 dni; przefiltrowuje. Zażywa 3-4 razy dz. po 5-10 ml w wodzie lub w mleku z miodem. Można ją też wymieszać z miodem uzyskując Alkoholmel Tiliae (w proporcji 1:1), który zażywa się 4 razy dz. po 1 łyżce.***
Olej lipowy: pół szkl. świeżych kwiatów zalać 150 ml ciepłego (o temp. 40o C) oleju lub oliwy; wytrawiać 14 dni; przefiltrować. Olej lipowy stosuje się nie tylko do celów kosmetycznych, zamiast mleczka czy śmietanki, ale również do leczniczych lewatyw doodbytniczych przy guzkach krwawniczych, ostrych stanach zapalnych jelit końcowych, zaparciach i podrażnieniu jelit. Do odbytu wprowadza się 100-200 ml oleju o temp. 38° C.

Mieszanka ziół napotnych:
zmieszać równe ilości kwiatów lipy, kwiatów bzu czarnego i owoców berberysu (lub kłączy perzu). Zalać 2 łyżki ziół dwiema szklankami wody wrzącej i pozostawić pod przykryciem na 20 min. Po przecedzeniu dodać 2 łyżki syropu malinowego (lub kieliszek rumu dla dorosłych) i wypić gorące wieczorem przed snem. Jednocześnie przymować witaminę C.*

* Aleksander Ożarowski, Wacław Jaroniecki, Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Warszawa 1987.
** Monika Kujawska, Łukasz Łuczaj, Joanna Sosnowska, Piotr Klepacki,
Rośliny w wierzeniach i zwyczajach ludowych, Słownik Adama Fishera, Wrocław 2016.
*** Henryk Różański,
http://www.gramzdrowia.pl/dr-henry-rozanski/herbs/lipa-tilia-tiliaceae.html

 

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel