Lubczyk ogrodowy (Levisticum Officinale)

 Lubczyk ogrodowy (Levisticum Officinale)
Jest to roślina wieloletnia z rodziny Baldaszkowatych (Umbelliferae). Najprawdopodobniej pochodzi z Iranu. Obecnie znany jest i uprawiany na całym świecie. Spotyka się również zdziczały. Cała roślina wyróżnia się specyficznym, selerowym zapachem. Lubczyk jest doskonałą przyprawą do zup, sosów i mięs. Surowcem leczniczym jest głównie korzeń – Radix Levistici – zbierany w drugim roku wegetacji, ale też w medycynie ludowej spotyka się owoc - Fructus Levistici – zbierany w I fazie dojrzałości. Surowce należy wysuszyć w temp. do 40o C.*
Lubczyk podawany samodzielnie ma słabe działanie, jednak jego skuteczność zostaje podwyższona w mieszankach. Korzeń lubczyku wchodzi w skład mieszanki ziołowej Cardiosan (Herbapolu), polecanej w chorobach serca, a także jest składnikiem granulatu Cholegran (Herbapol) na stany nieżytowe układu pokarmowego i przy niedostatecznym wydzielaniu żółci. * Młode liście lubczyku zbierane od czerwca do sierpnia nadają się do spożycia na świeżo (np. w sałatkach) w formie pociętej naci. *

Lubczyk został opisany jako roślina lecznicza już przez św. Hildegardę (1098-1179), która zalecała lubczyk na opuchnięte węzły szyjne (okład z odwaru lubczyk + bluszczyk kurdybanek); na kaszel: ’Jeśli ktoś kaszle, wskutek czego zaczyna odczuwać w piersiach ból, powinien wziąć lubczyk i tyle samo szałwii oraz dwa razy tyle kopru włoskiego, ile jest pozostałych ziół, następnie włożyć je do dobrego wina na tak długi czas, aż przejmie ono ich smak. Później niech wyrzuci zioła, podgrzeje wino i pije gorące po jedzeniu, aż wyzdrowieje.’ Święta podaje również przepis jak leczyć katar u konia, za pomocą inhalacji z wywaru lubczyku i pokrzywy.**

Według polskiego, słynnego XVII-wiecznego botanika i lekarza Szymona Syreńskiego lubczyk był stosowany na wzmocnienie żołądka, wątroby, śledziony, przy osłabieniu serca, braku apetytu, na kaszel, zaflegmienie płuc, dychawicę, morowe powietrze, na pobudzenie moczu i oczyszczenie nerek, na rany i owrzodzenia, na żółtaczkę, ale też na jadowite ukąszenia i na robaczyce: ‘glisty w zywocie zabiia / y wywodzi / ćwierć łota albo co czerwony złoty zaważy / z winem białym nasienia pić daiąc.’ Zalecał Syreniusz kąpiele w lubczyku: 'Dzisieyszych czasów nawięcey tego Ziela do kąpania y mycia używaia: Albowiem ciało chędogie / suptylne / y gładkie czyni. Macicę zaziębioną rozgrzewa. Boleści w niey uśmierza. Zaplugawioną wychędaża / kąpiąc się w nim po pas.’ W wywarze lubczykowym zalecał przemywać twarz i skórę dla urody i wybieania oraz rany, krosty i wszelkie owrzodzenia. Stosował też zewnętrznie lubczyk w postaci wódki (nalewka), maści, ekstraktu, olejku.***

Lubczyk działa – jak podaje dr Henryk Różański - moczopędnie, wykrztuśnie, wiatropędnie, rozkurczowo, rozgrzewająco, napotnie, uspokajająco, przeciwzapalnie, odkażająco, żółciopędnie, fotouczulająco, przeciwobrzękowo, odtruwająco; pobudza krwawienia miesiączkowe, pobudza wydzielanie soku żołądkowego, zwiększa apetyt, usprawnia trawienie; reguluje wypróżnienia. Lubczyk przyczynia się do wydalenia z organizmu wraz z moczem i potem kwasu moczowego, mocznika i chlorku sodu (odpowiedzialnego za nadciśnienie i obrzęki). Zwiększa ukrwienie narządów płciowych.****
Wskazania: kamica moczowa, skąpomocz, obrzęki, hiperchloremia, deformacja stawów wywołana nadmierną ilością kwasu moczowego (dna), białaczka, nowotwory (na ogół u osób cierpiących na te choroby stwierdza się wysokie stężenie kwasu moczowego we krwi, puchlina wodna, zaparcia, wzdęcia, skurcze jelit i żołądka, przeziębienie, choroby zakaźne i skórne, nadmierna fermentacja jelitowa, zdenerwowanie i bezsenność, zaburzenia w wydzielaniu żółci, laktacja, niedokrwistość, osłabienie. ****
Zewnętrznie można stosować lubczyk w formie kąpieli czy płukanek jak środek na choroby włosów, nieprzyjemny zapach z ust (jednocześnie pić napar z owoców jałowca lub z goździków), nieprzyjemny pot i nadmiernie wydzielany (kąpiele).****
Miejscowo stosowany jest też w bielactwie.*****
Przeciwwskazania: ciąża, laktacja, ostre zapalenie nerek, ekspozycja na promienie UV *****

Napar: 2 łyżki suszu zalać 2 szkl. wrzącej wody; odstawić na 20 min.; przecedzić. Pić 3-4 razy dz. po 100-200 ml.
Olej lubczykowy do wcierań leczniczych, do maseczek olejowych i doustnie. Recepta: pół szkl. świeżego surowca zalać 150 ml oleju o temp. 50o C; wytrawiać 14 dni; przefiltrować. Stosować jako przyprawę, do wcierań leczniczych (przy chorobach układu oddechowego, przeziębieniu, grypie wetrzeć olej w szyję, plecy, brzuch, klatkę piersiową i w stopy), do maseczek olejowych (suchość skóry, w celach odmładzających, przy trądzikach oraz w celu odżywienia skóry i jej zregenerowania), doustnie (2 łyżki 2 razy dz.) przy ostrych zaburzeniach trawiennych oraz przy zaparciach połączonych z bólami i wzdęciami, do lewatyw doodbytniczych przy stanach zapalnych odbytu, esicy, przy owrzodzeniach oraz zaparciach.****

Mieszanka na zaburzenia trawienia, kaszel, stany zapalne układu oddechowego i trawiennego, skąpomocz, bóle brzucha, skurcze jelit i żołądka, zaparcia. Recepta:
Korzeń (liść, owoc) lubczyka - 1 łyżkę
Owoc kminku - 1 łyżka
Owoc anyżku - 1 łyżka
Owoc kopru - 1 łyżka
Zioła wymieszać. 2 łyżki mieszanki zalać 2 szkl. wrzącej wody; parzyć 20-30 minut; przecedzić. Pić 3-4 razy dz. po 100 ml.****

* Aleksander Ożarowski, Wacław Jaroniecki, Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Warszawa 1987.
** Hildegarda z Bingen, Phisica - Uzdrawiające dzieło stworzenia - Naturalna siła oddziaływania rzeczy, © Polskie Centrum św. Hildegardy, Legnica 2014.
***  
Szymon Syreński, Zielnik D. Symona Syrenniusa, TOM I (Księgi 1-336), Kraków 1613 – Krosno 2017.
**** Henryk Różański, http://www.gramzdrowia.pl/dr-henryk-rozanski/fitoterapia-ziololecznictwo-ziola-drzewa-krzewy/lubczyk-lekarski-levisticum-officinale-umbelliferae.html
***** Ilona Kaczmarczyk Sedlak, Zbigniew Skotnicki, Leksykon naturalnych surowców leczniczych, Kraków 2018.

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel