Wierzbówka Kiprzyca (Epilobium angustifolium)
Wierzbówka kiprzyca (Epilobium angustifolium) jest to roślina należąca do rodziny Wiesiołkowatych (Onagraceae). Znana też jako wierzbówka wąskolistna. Polska nazwa gatunkowa pochodzi od liści wierzbówki, które podobne są do liści wierzby. Liście wierzbówki mają właściwości przeciwzapalne i wspierają układ trawienny. Kwitnie od lipca do sierpnia, a kwiaty są fioletoworóżowe, zebrane w grona na szczycie łodyg. Kwiatostany są pierzaste, różowe i przyciągają zapylacze, takie jak pszczoły i inne owady. Wierzbówka kiprzyca dorasta do około 150 cm wysokości. Roślina rozmnaża się głównie przez kłącza, co umożliwia jej szybkie rozprzestrzenianie się na dużych obszarach.
Wierzbówka rośnie w krajach półkuli północnej, występuje w Ameryce Południowej i w Europie. W Polsce jest rośliną pospolitą zarówno na niżu, jak i w górach. Roślina dobrze rośnie także w cieniu oraz na terenach Azji.
W Polsce występują różne gatunki wierzbówki i wierzbownicy: wierzbówka nadrzeczna - Chamaenerion palustre Scop. (Epilobium dodonaei Vill.), wierzbownica kosmata - Epilobium hirsutum L., wierzbownica górska - Epilobium montanum L., wierzbownica błotna*- Epilobium palustre*L*., wierzbownica wzgórzowa - Epilobium collinum C.C. Gmel., wierzbownica czworoboczna- Epilobium adnatum Griseb = Epilobium tetragonum L., *wierzbownica bladoróżowa -Epilobium roseumSchreb., wierzbownica rózgowata- Epilobium obscurum Schreb., stosowane w medycynie ludowej. ** W medycynie ludowej wykorzystywana była wierzbówka do leczenia ran, na suchoty i glistnicy u dzieci. Na nieżyt żółądka zalecano nacieranie się jej suszonymi liśćmi. Młode pędy wierzbówki były wykorzystywane jako surowiec leczniczy i spożywczy.
Do celów leczniczych wykorzystywane jest ziele - Herba Epilobii. W produkcie obecne są składniki aktywne, takie jak flawonoidy, garbniki i fitosterole. Ziele należy zbierać w czasie kwitnienia i suszyć w temperaturze pokojowej lub do 50 stopni Celsjusza oraz chronić przed szkodnikami i światłem w szczelnie zamkniętych słojach, w ciemnym i suchym pomieszczeniu. Ziele należy przechowywać w chłodnym miejscu, najlepiej w szczelnym opakowaniu, takim jak puszka lub słoik, aby zachować jego jakość. Do przygotowania intraktu i maceratu potrzebne jest świeże kwitnące ziele wierzbówki lub wierzbownicy. **
Działanie wierzbówki według H. Różańskiego jest następujące: „Wyciągi z ziela wierzbówki i wierzbownicy działają przeciwbakteryjnie, antyandrogennie, przeciwzapalnie, odtruwająco (wzmaga procesy detoksykacji), pobudzajaco na regenerację tkanki nabłonkowej, rozkurczowo, przeciwalergicznie, wprzeciwwysiękowo, uspokajająco, przeciwbólowo. Hamuje przerost gruczołu krokowego. Zapobiega nowotworom wymiatając wolne rodniki i usuwając nadtlenki oraz zapobiegając ich powstawaniu. Aktywuje limfocyty NK i ADCC (Natural Killer cell cytotoxicity). Hamuje enzym 5-alfa reduktazę i aromatazę (5-AR), przekształcający testosteron w dehydrotestosteron DHT (epilobium to inhibitor 5-AR). Prawdopodbnie też blokuje receptory dla DHT w gruczole krokowym i w skórze, zapobiegając nipożądanemu oddziaływaniu tego hormonu na chory gruczoł krokowy (epilobium zapobiega kumulacji DHT w gruczole krokowym). Zmniejszają wydzielanie łoju, zmniejszają keratynizację naskórka i mieszków włosowych oraz przerost nabłonków, w tym naskórka. Powodują również upłynnienie łoju zapobiegając powstawaniu zaskórników.” ** Wskazania: Choroby skórne (łuszczyca, trądzik, wypryski, dermatozy, pokrzywka, łojotok, łojotokowe zapalenie skóry, figówka, ropne zapalenie mieszków włosowych, łupież tłusty, dermatoza okołoustna) i autoimmunologiczne układowe, przerost i stan zapalny gruczołu krokowego, kamica moczowa, stany zapalne układu moczowego i płciowego u kobiet i mężczyzn, hirsutyzm i inne choroby spowodowane nadmiarem androgenów, zaburzenia miesiączkowania, upławy; bóle głowy i zawroty głowy, nerwobóle, bezsenność, moczenie nocne, wyczerpanie nerwowe, trudno gojące się rany, choroby alergiczne, łysienie androgenne. **
**Preparaty według receptur dr H. Różańskiego: **** Napar: 2 łyżki suchego rozdrobnionego ziela zalać 1 szklanką wrzącej wody, parzyć 15-20 minut po przykryciem; przecedzić. Pić 2-4 razy dziennie po 150-200 ml. Zaleca się spożywanie naparu w szklance naparu 2-4 razy dziennie. Stosować również do przemywania skóry, płukanek, kompresów. Można stosować do okładów na oczy przy stanach zapalnych. W produkcie zawarte są składniki wspierające układ moczowy.
Nalewka wierzbówkowa: 1/2 szkl. świezego mielonego ziela zalać 250 ml alkoholu 40-70%; odstawić na 7-14 dni; przefiltrować. Zażywać 2-3 razy dziennie po 10 ml w 100 ml wody. Tonik do cery trądzikowej: do 100 ml maceratu lub nalewki lub intraktu wlać 5 ml nalewki arnikowej i 100 ml spirytusu salicylowego lub kamforowego; wymieszać. Skórę przemywać 3-4 razy dziennie. Herbaty ziołowe, w tym napar z wierzbówki kiprzycy, wykazują działanie uspokajające i przeciwbólowe.
* Mateusz E. Senderski, Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie, Podkowa Leśna 2017.
** Henryk Różański, http://luskiewnik.strefa.pl/farmakologia/epilobium.html*
** Monika Kujawska, Łukasz Łuczaj, Joanna Sosnowska, Piotr Klepacki, Rośliny w wierzeniach i zwyczajach ludowych, Słownik Adama Fishera, Wrocław 2016.
Ostrzeżenie: Produkt należy przechowywać w miejscu niedostępnym dla małych dzieci.
Wierzbówka kiprzyca jest dostępna w sklepach zielarskich i aptekach, jednak czasami produkt może być niedostępny ze względu na duże zainteresowanie. Renomowany producent gwarantuje jakość produktu. Opinie klientów i opinii użytkowników na temat produktu są bardzo ważne i pomagają w wyborze odpowiedniego produktu.
Wstęp do wierzbówki kiprzycy
Wierzbówka kiprzyca, znana również pod łacińską nazwą Epilobium angustifolium, to bylina z rodziny wiesiołkowatych, która od wieków cieszy się uznaniem wśród miłośników ziół i medycyny naturalnej. Roślina ta występuje powszechnie na łąkach, nieużytkach oraz terenach wilgotnych, zarówno w Europie, jak i na rozległych obszarach Azji oraz Ameryki Północnej. Dzięki swoim charakterystycznym, wąskim liściom i efektownym kwiatostanom, wierzbówka kiprzyca jest łatwa do rozpoznania w naturalnym środowisku. W tradycyjnej fitoterapii wykorzystuje się przede wszystkim ziele oraz korzeń tej rośliny, doceniając ich bogactwo składników aktywnych i szerokie spektrum działania.
Charakterystyka i zastosowanie wierzbówki kiprzycy
Wierzbówka kiprzyca wyróżnia się pięknymi, purpurowymi kwiatostanami, które pojawiają się na szczytach łodyg w okresie letnim, od lipca do sierpnia. Roślina ta jest wyjątkowo odporna na niskie temperatury i dobrze radzi sobie nawet na glebach kamienistych, co czyni ją łatwą w uprawie w różnych warunkach. Ziele wierzbówki kiprzycy jest cenione głównie ze względu na swoje właściwości przeciwzapalne i ściągające. Najczęściej stosuje się je w formie naparu, który można pić 2-3 razy dziennie po szklance, aby wspomóc organizm w walce z różnymi dolegliwościami. Napar z wierzbówki kiprzycy sprawdza się także jako środek do przemywania skóry, szczególnie przy problemach dermatologicznych. Produkt ten można stosować zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie, w zależności od potrzeb.
Uprawa wierzbówki
Wierzbówka kiprzyca to roślina, którą można z powodzeniem uprawiać w ogrodzie lub na działce, ponieważ nie ma dużych wymagań glebowych i jest odporna na mróz. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych lub lekko zacienionych, na glebach umiarkowanie wilgotnych. Ziele wierzbówki kiprzycy jest szeroko dostępne w sklepach zielarskich oraz w sprzedaży internetowej – można je nabyć w postaci suszu lub gotowych mieszanek do zaparzania. Cena regularna produktu wynosi zazwyczaj od 20 do 30 zł za 100 gramów suszu. Aby zachować pełnię właściwości ziela, należy przechowywać je w temperaturze pokojowej, w szczelnym opakowaniu, np. puszce lub słoiku, chroniąc przed wilgocią i światłem. Dzięki temu produkt zachowa świeżość i skuteczność przez długi czas.
Iwan Czaj – rosyjska herbata z wierzbówki
Iwan Czaj, znany również jako rosyjska herbata, to tradycyjny napar przygotowywany z ziela wierzbówki kiprzycy. Nazwa ta wywodzi się z rosyjskich legend o młodzieńcu imieniem Iwan, który zasłynął jako zielarz i propagator naturalnych metod leczenia. Aby przygotować Iwan Czaj, wystarczy zalać 2 łyżeczki ziela wierzbówki kiprzycy szklanką wrzącej wody i zaparzać pod przykryciem przez 15-20 minut. Taki napar można pić 2-3 razy dziennie po szklance, korzystając z jego dobroczynnego wpływu na organizm. Iwan Czaj jest dostępny zarówno w sklepach zielarskich, jak i online, w formie suszu lub gotowych mieszanek do zaparzania. To doskonały sposób na wprowadzenie do codziennej diety naturalnych składników wspierających zdrowie.
