Malina właściwa (Rubus idaeus L.)

Malina właściwa (Rubus idaeus L.) to krzew z rodziny Różowatych (Rosaceae), występujący w Europie oraz północnej i zachodniej Azji.
Malina to roślina pospolita w całym kraju. Kwitnie w maju i w czerwcu.
Rośnie w lasach, w zaroślach i na ich skrajach. Dorasta do 3 m wysokości, posiada pędy w dole kolczaste, łukowato wygięte, liście 5-7-listkowe, pod spodem białofilcowate; kwiaty białe, promieniste zebrane w baldachogronach lub w gronach; kielich 5-działkowy; korona złożona z pięciu drobnych białych płatków. Owoc barwy czerwonej, wielokrotny pestkowiec, jadalny – bardzo smaczny.*
Surowcem jest liść (Folium Rubi idaei) i owoc (Fructus Rubi idaei).
Owoce zbiera się tylko dojrzałe i zużywa świeże lub poddaje suszeniu w otwartym piekarniku ogrzanym do temp. ok. 50o C. Liście i pędy szczytowe zbiera się przed kwitnieniem lub w czasie kwitnięcia rośliny i suszy w temp. 25-50o C.*

Owoce maliny zawierają kwasy organiczne, m.in. cytrynowy, jabłkowy, salicylowy, pektyny, antocyjany, cukry, związki śluzowe, lotne związki zapachowe (m.im.: alfa- i beta - jonon oraz keton malinowy). Owoce maliny są źródłem witamin C, E, B1, B2, B6, związków mineralnych potasu, magnezu, wapnia i żelaza.
Liście maliny zawierają garbniki, flawonoidy, kwasy organiczne, związki żywicowe i sole mineralne, m.in. żelaza, miedzi i wapnia.**

W medycynie ludowej stosuje się owoc, kwiat liście oraz łodygę jako lekarstwo napotne. Maliny leśne uważa się za lepsze od ogrodowych. Liście maliny zaparza się głównie przeciw kaszlowi i gorączce.
Święconymi maliniakami (gałązkami malin) okadzano chore bydło. ***

Wodne wyciągi z liści jeżyny obniżają poziom glukozy we krwi, działają ściągająco na błony śluzowe, hamują nieżyt przewodu pokarmowego. Posiadają właściwości antybakteryjne i fungistatyczne, ponadto przeciwzapalne i krwiotamujące. W XIX wieku odwar i napar z liści jeżyny polecano w leczeniu nieżytów gardła, żołądka i jelit, przy chrypce, kaszlu, chorobie wrzodowej i blednicy, ponadto przy bólach wyrostka robaczkowego, nadmiernych krwawieniach miesiączkowych i białych upławach. Mieszano liście jeżyny z tymiankiem, macierzanką, liśćmi poziomki i zielem dziurawca i pito napar przy niestrawności oraz jako substytut herbaty. Z odwaru i naparu czyniono okłady na liszaje, mokre wypryski i owrzodzenia. Jamę ustną i gardło płukano przy zapaleniu i pleśniawkach. ****

Działanie przetworów z maliny właściwej według dr Henryka Różańskiego:
Liście i pędy działają moczopędnie, napotnie, przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie, odkażająco, przeciwbiegunkowo i słabo żółciopędnie.
Owoce natomiast działają wykrztuśnie, wzmacniająco, napotnie, przeciwgorączkowo, moczopędnie, oczyszczająco, przeciwmiażdżycowo.
Wskazania: przeziębienie, gorączka, choroby zakaźne, zaburzenia trawienne, skąpomocz, biegunka, nieżyt żołądka i jelit. *****

Sposób użycia:
Napar: 2 łyżki liści lub pędów, albo 3 łyżki owoców zalać 2 szkl. wrzącej wody: odstawić na 20 minut; przecedzić; napar z owoców osłodzić miodem. Pić 4 razy dz. po 200 ml; niemowlęta - 2 łyżeczki lub 1 łyżka; dzieci 100-150 ml kilka razy dz.*****
Nalewka malinowa: pół szkl. liści lub szkl. owoców zalać 400 ml wódki; wytrawiać 14 dni; przefiltrować. Nalewkę na owocach zażywać 3-4 razy dz. po 15 ml (można ją zmieszać z miodem uzyskując alkoholmel działający wybitnie wzmacniająco i wykrztuśnie).
Nalewkę na liściach stosować zewnętrznie do przemywań skóry łojotokowej, z pryszczami, wągrami (doskonale oczyszcza pory), oraz opryszczki, okolic ran, oparzeń, owrzodzeń, ropni i mokrych wyprysków. Można ją także zażywać po 10 ml w 50 ml wody przy bólach brzucha oraz złym trawieniu.*****

Mieszanka na zaburzenia trawienia, przeziębienie, gorączkę, choroby zakaźne, kaszel, chrypkę, katar, zapalenie gardła i oskrzeli, biegunka, niestrawność:
Liść i (lub) owoc maliny - 1 łyżka
Kwiat lipy - 1 łyżka
Kwiat wrzosu - 1 łyżka
Wymieszać. Przyrządzić napar z 2 łyżek mieszanki na 2 szkl. wrzątku. Pić kilka razy dz. po 150-200 ml; można podawać niemowlętom.*****


* Aleksander Ożarowski, Wacław Jaroniecki, Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Warszawa 1987.
** Mateusz E. Senderski, Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie, Podkowa Leśna 2017.
*** Monika Kujawska, Łukasz Łuczaj, Joanna Sosnowska, Piotr Klepacki,
Rośliny w wierzeniach i zwyczajach ludowych, Słownik Adama Fishera, Wrocław 2016.
**** Henryk Różański,
https://rozanski.li/1134/lisc-jezyny-folium-rubi-fruticosi-w-polskiej-farmakopei-vi-i-dawnej-fitoterapii/
***** Henryk Różański,
http://www.gramzdrowia.pl/dr-henry-rozanski/herbs/malina-wlasciwa-rubus-idaeus-rosaceae.html

 

Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixel