Surowcem
jest kora z młodych pni i gałęzi różnych gatunków dębu,
zebrana na wiosnę, przed rozwojem liści. Kora ta nie może zawierać
mniej niż 9,0% garbników.
W
medycynie ludowej stosowano korę dębu (działanie
garbników) jako środek zapierający i przeciwbiegunkowy,
środek o działaniu bakteriobójczym na drobnoustroje w jamie
ustnej, przewodzie pokarmowym i na skórze, hamującym krwawienia z
drobnych naczyń.
Kora dębiny zawiera
także: katechiny (dimery i trimery różnych izomerów), elagotaniny
i protoantocyjanidyny (katalgina, weskolagina, pedmolagina,
pentagaloiloglukoza), wolne kwasy (kwas galusowy, kwas elagowy),
żywice fenolowe (m.in. kwercytol), trójterpeny, flawonoidy
(kwercetyna), fitoncydy, pektyny.
W medycynie ludowej stosuje się szałwię przy nadmiernej potliwości, stanach zapalne i nieżytowych w przewodzie pokarmowym. Pomocniczo w mieszankach przeciwcukrzycowych, a zewnętrznie w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła.
Macierzanka ma działanie wykrztuśne , przeciwbakteryjne, napotne, uspokajające,przeciwzapalne, wzmacniające i wiatropędne. W kuchni jest dobrą przyprawą do mięs, pasztetów, farszów, drobiu i ryb a także sosów sałatek i rosołów.